KARA HASTALIK (Enfeksiyöz Nekrotik Hepatitis)

Koyunlarda ve bezende sığırlarda Cl.novyi  tip B toksinleri tarafından meydana getirilen ,karaciğer nekrozu ve toksemiyle  karakterize  bir toksienfeksiyöz hastalıktır.

Etiyoloji ve Patogenez:

   Etken Cl. Novyi toprakta ve hayvanların sindirim sisteminde fazla bulunur.Topraktaki Cl. Novyi sporları gıdalarla alınır. Bağırsak mukozasını geçerek karaciğere gelir. Uzun süre burada inaktif kalır. Fascioliasis e bağlı karaciğer harabiyetlerinde vejatatif hale geçerek ürer ve toksin salgılar. Fasciola (kelebek) invazyonlarının çok yoğun olduğu bölgelerde koyunlar arasında büyük kayıplara yol açan bir hastalıktır.

 Semptomlar:

   Hastalığın klinik seyrini takip etme pek mümkün değildir. Sonbahar ve kış aylarında besi durumu iyi olan erişkin koyunlar arasında (Toklular ve ender olarak da sığırlar da rastlanır) ani ölümler görülür. Koyunlar hastalık belirtisi göstermeksizin ağılda veya merada ölü bulunurlar. Eğer semptomlar takip edilebilirse hastanın sürünün gerisinde kaldığı ayakta duramadığı, yürümek için zorlandığı, geri geri gittiği ve birkaç dakika içinde öldüğü tespit edilir.

Nekropsi:

   Otopside deri kuru,deri altı kan damarları dolgundur. Derinin iç kısmı siyah görünür. Bu görünümünden dolayı Kara Hastalık olarak bilinir. Karaciğer gri kahverengimsi renk almıştır. Karaciğer üzerinde fasciola  invazyonu tespit edilir. Otoliz hızlı gerçekleşir.

 Tanı:

   Klinik teşhis güçtür. Özellikle fasciola teşhiste nemli rol oynar.Kesin teşhis için laboratuvara steril şartlarda alınan numuneler gönderilir. Hastalık enterotoksemi ve bradzot ile karıştırılabilir.

 Tedavi ve korunma:

   Tedavi mümkün olmayıp, koruyucu aşısı bulunmaktadır. Hayvanlar çok sulak yerlerde otlatılmamalı ve fasciolasis ile mücadele aksatılmamalıdır.

 Kaynak: Geviş Getiren Hayvanların İç Hastalıkları Prof. Dr. Yusuf GÜL