ABOMAZUM ÜLSERİ

Abomazum mukozasında derin katlara kadar uzanan, keskin sınırlı ve muhtemelen abomazum sıvısının neden olduğu doku kayıplarıyla (peptik ülser) karakterize bir hastalıktır. En çok buzağılarda, daha az olarak ergin sığırlar, koyun ve keçilerde görülür.

   Etiyolojisi ve Patogenez:

   Buzağılarda kolayca akut abomazitis oluşturan besleme hataları (aşırı miktarda hızlı süt içme, içeceklerin çok soğuk ya da çok sıcak olması, ekşimiş ya da bozulmuş olması, süt ikame yemlerine veya kalitesiz kaba yemlere çok erken ve ani geçişler) ülser oluşumunda önde gelir. Abomazum mukozasını yaralayan yabancı cisimler, buzağıların birbirini yalaması sonucu yuttukları kıllar, güç sindirilebilir selülozca zengin yemler ve abomazum sıvısında ki asitlik artışı ve çeşitli mantar türleri ülser sebebi olabilir.

   Peptik ülserler post partum dönemde ve bol miktarda tahıl verilen süt ineklerinde de görülmektedir. Ergin sığırlarda görülen ülserlerin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte silajla besleme, bazı stres faktörleri, CGB, sığır vebası, MD/VD ve theileriosis gibi hastalıkların rolü büyüktür.

   Semptomlar:

   Buzağılarda çoğu ülser olguları gizli veya atipik semptomlarla seyreder. Başlangıç döneminde iştahsızlık, hafif periyodik timpani, ruktus artışı, sancı ve kusma görülebilir. Gelişme geriliği, kanamalara bağlı olarak siyah ve yumuşak kıvamlı, katran görünümünde gaita (melena) ve anemi bulunur.

   Ergin sığırlardaki ülser olgularında; iştahsızlık, durgunluk, ara sıra diş gıcırdatma ve inleme vardır. Rumen hareketleri azalmıştır. Yine kanamalara bağlı olarak melena ve mukozalarda solgunluk gözlenir.

   Tüm hayvanlarda abomazum ülserinin ileri evrelerinde; abomazum ve bağırsakların içlerinde ölümle sonuçlanan ve ani şok oluşturan kanamalar; perakut septisemi ve intoksikasyon belirtileri ile seyreden diffuz peritonitis gibi komplikasyonlar oluşur.

   Diagnoz:

   Güçtür. Buzağılarda süt içtikten sonra timpani ve sancı gözlenmesi abomazum yangısına işarettir. Ülser tanısı için en önemli bulgu gaitada kan bulunmasıdır.

   Profilaksi:

   Bakım ve besleme şartları düzgün olmalıdır. Buzağılarda; bir defada aşırı süt içirilmesi yerine, aynı miktarda sütün birkaç sefere bölünerek içirilmesi daha uygundur.  Gıda geçişleri hızlı olmamalı, güç sindirilebilir yemler verilmemeli ve stres faktörlerinden uzak tutulmalıdır.

   Tedavi:

   Veteriner Hekiminize danışınız!

   Kaynak:

• Prof. Dr. Yusuf GÜL (Geviş Getiren Hayvanların İç Hastalıkları)