Web sitemize hoşgeldiniz, 22 Temmuz 2024
REKLAM ALANI
Anasayfa » Hayvancılık » KEÇİLERİN ÜREMESİ

KEÇİLERİN ÜREMESİ

REKLAM ALANI
KEÇİLERİN ÜREMESİ

Eşeysel Olgunluk ve Damızlık Çağı: Dişi oğlaklar açısından eşeysel olgunluk ya da ergenlik, üreme organlarının gelişmesi sonucu olgunlaşmış yumurtayı oluşturması ve çiftleşme isteği ya da kızgınlık göstermeleri durumudur. Dişi oğlakların bu şekilde ilk kızgınlık gösterdikleri zaman ise eşeysel olgunluk olarak adlandırılır. Dişi oğlaklar eşeysel olgunluk yaşı, ırk, canlı ağırlık, besleme, kuzulama zamanı, yıl ve doğum tipi gibi etmenlere bağlı olarak değişir. Genelde dişi oğlaklar, ergin yaş ağırlığının yüzde 40–60’ ını kazandıkları zaman ergenliğe ulaşırlar. Ay olarak ortalama ergenlik yaşı 5–7 ay dolaylarındadır. Damızlıkta kullanma yaşı ise yerli ırklar için 15–18 ay, kültür ırkları için 8–9 ay olarak kabaca verilebilir. Damızlıkta kullanma için ise ergin yaş ağırlığının %70-75’ne ulaşılması yeterlidir.

    Kızgınlık, Çiftleşme ve Teke Katımı: Keçilerde kızgınlık süresi ortalama 24–48 saattir. Kızgınlık süresi, ırk, yaş, çiftleşme mevsimi dönemleri (baş, orta ve son) ve tekenin uyarıcı etkisine göre ayrım gösterir. Keçilerde yumurtlama, kızgınlık süresinin sonuna doğru şekillenir. Başka bir ifade ile kızgınlığın oluşumundan 30–36 saat sonra olur. Keçilerde kızgınlık belli zaman aralıklarıyla yinelenir (tekrarlanılır). Bu zaman sürecine kızgınlık döngüsü denir. Keçilerde kızgınlık döngüsü uzunluğu 18–22 gün arasındadır, ortalama 21 gün olarak kabul edilir. Kızgınlık döngüsü uzunluğu yaş, ırk, çiftleşme mevsimi dönemi, besleme gibi etmenlere bağlılık olarak değişir.

   Keçilerde, yüksek seviyede gebelik sağlamak için çiftleştirme kızgınlık süresinin ikinci yarısında yapılmalıdır. Bu neden pratik olarak, sabah kızgınlık gösterenler akşam, akşam kızgınlık gösteren dişiler sabah tekeye verilir.

   Kızgın hayvanların belirlenmesinde arama tekelerinden yararlanılabilir. Teke başına genç tekelere 30–40 baş dişi, ergin tekelerde ise 50–70 baş dişi hesaplaması uygundur.

 Teke katımı, bölgelere göre değişmekle birlikte günlerin kısalmaya başladığı ve kızgınlığın yoğun olarak ortaya çıktığı sonbahar aylarında olur. Ülkemizde teke katımı iki şekilde uygulanmaktadır. Entansif sürülerde uygulanan elden teke katımı ve kontrolsüz sürülerde uygulanan serbest teke katımı şeklindedir. Son dönemlerde küresel iklim değişikliğine bağlı olarak çiftleşme sezonunda değişimler meydana gelmiştir. Bazı bölgelerde çiftleşme mevsimi ekim başına kadar sarkmıştır.

   Doğal veya serbest teke katımı: En ilkel yöntem olup ekstansif yetiştiricilikte uygulanır. Bu yöntemde 30–35 keçiye 1 ergin teke veya 15 keçiye 1 genç teke hesap edilir.

   Elden teke katım yöntemi: Bu yöntemde önceden bir aşım planı hazırlanır ve hangi tekenin hangi dişiyle çiftleştirileceği bilinir. Doğacak oğlakları anası ve babası bilindiğinden ıslah çalışmaları yapmak olanaklı hale gelir. Tekeler bu yöntemle daha az yıpranacağından teke başına 60–90 baş keçi ayrılabilir.

   Çiftleşme sezonunda dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan biriside tekelerin damızlık vasfı taşımasıdır. Genellikle genç, üreme kusuru olmayan tekeler tercih edilmelidir. İklim koşulları, bakım ve besleme tekelerin performansını direkt olarak etkilemektedir. Bu nedenle çiftleşme döneminden önce tekeleri çok yağlandırmadan ek besleme yapmalı ve bu çiftleştirme boyunca da devam edilmelidir. Çok yaşlı tekeler kullanılmamalıdır. Ayrıca tekelerin atlamasını engelleyecek tırnak sorunları ya da sakatlıklar dikkate alınmalıdır. Çok sıcaklık teke performansı ve sperma kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle çiftleştirme sabah erken saatlerde ya da akşamüstü saatlerinde yapılmalıdır.

   Gebelik: Keçilerde gebelik süresi ırka, yaşa, doğacak oğlağın doğum tipi ve cinsiyetine ve enlem derecesine göre değişir. Örneğin erken gelişen ve döl verimi yüksek keçi ırkları geç gelişenlerden ikiz doğum yapanlar tek doğum yapanlardan tropik de yetişenler ılıman iklimde yetişenlerden daha kısa süren gebelik sürelerine sahiptirler.    Keçilerde gebelik süresi 144–157 gün arasındadır, ortalama 5 ay olarak kabul edilir. Gebeliğin ilk 2 ayında hücre çoğalması çok hızlı olmakta, yavrunun rahim içerisinde büyümesi ise 4. ve 5. aylarda hızlanmaktadır. Bu nedenle bu dönemlerde keçilerin bakım ve beslenmesine dikkat edilmelidir.

   Keçilerde gebeliğin ilk belirtisi kızgınlığın aşımdan sonra tekrarlanmayışıdır. Bu amaçla keçilerde arasına katımdan 18–22 gün sonra arama tekesi konur. Gebe kalmış keçi bir daha kızgınlık göstermez dolayısıyla tekeden kaçar. Bunun dışında diğer belirtiler arasında dayanışmalarında meydana gelen değişimler söylenebilir. Hayvan sakinleşir, çiftleşme isteği yok olur daha sonra yem yeme isteği artar.

Etiketler:

REKLAM ALANI
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz