![\"\"](\"https:\/\/veteriner.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/AIP1-W7258-AIP.jpg\")
<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\u00a0\u00a0 Etiyolojisi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bir\u00e7ok fakt\u00f6r\u00fcn birlikte rol oynad\u0131\u011f\u0131 hastal\u0131klard\u0131r. Hastal\u0131\u011f\u0131n klinik belirtilerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda ve \u015fiddetinde bak\u0131m ve \u00e7evre \u015fartlar\u0131n\u0131n \u00f6nemi fazlad\u0131r. Parainfluenza 3, \u0130BR vir\u00fcs ve Respiratory syncitial vir\u00fcs tek ba\u015flar\u0131na sadece hafif derecede veya subklinik pn\u00f6moniye yol a\u00e7arlar. Bu etkenler mukosiliyer transport sistemini inhibe ederek ve alveolar makrofajlar\u0131n fonksiyonlar\u0131n\u0131 deprese ederek akci\u011ferlerde Pasteurella haemolytica ve P. Multocida gibi bakterilerin sekunder enfeksiyonuna f\u0131rsat sa\u011flar. Akci\u011ferlerdeki patolojik de\u011fi\u015fikliklerin \u00e7o\u011funda bakteriler sorumludur. Pn\u00f6monide mantarlar, akci\u011fer nematodlar\u0131, fiziksel ve kimyasal ajanlar rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n \u00a0\u00a0 Patogenezis:<\/strong><\/p>\n\n\n\n S\u0131\u011f\u0131r akci\u011feri anatomik ve fizyolojik \u00f6zellikleri nedeniyle pn\u00f6moni olu\u015fumuna yatk\u0131nd\u0131r. S\u0131\u011f\u0131r akci\u011ferlerinde gaz de\u011fi\u015fim kapasitesi d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fundan bron\u015f ve alveollerdeki oksijen miktar\u0131da azd\u0131r. Oksijen d\u00fczeyinin d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 mukosiliyer ve alveolar makrofaj aktivitesinin azalmas\u0131na neden olur. Solunan havan\u0131n oksijeninden daha fazla yararlanabilmek i\u00e7in solunum say\u0131s\u0131 yava\u015ft\u0131r ve akci\u011ferler havadaki \u00e7e\u015fitli etkenlere uzun s\u00fcre temas eder. Ayr\u0131ca akci\u011ferler \u00e7ok kompart\u0131manl\u0131 oldu\u011fundan daralmalar daha kolay meydana gelir. S\u0131\u011f\u0131r akci\u011ferlerinde makrofaj say\u0131s\u0131 di\u011fer t\u00fcrlere g\u00f6re daha az ve mukusta lizozim biyoaktivitesi d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fundan enfeksiyonlara daha duyarl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Pn\u00f6moni; solunan irkiltici gazlar veya aerosoller, aspire edilen yabanc\u0131 materyaller, aeorojen vir\u00fcs, bakteri, mantar, metazoalar taraf\u0131ndan olu\u015fturulur. Etkenin hava yollar\u0131nda tutulmas\u0131, solunum sistemindeki duyarl\u0131 b\u00f6lgelere yerle\u015fmesi ve buralarda \u00e7o\u011falmas\u0131 enfeksiyonun geli\u015fmesi i\u00e7in gereklidir.<\/p>\n\n\n\n Akci\u011ferlere giren etkenin pn\u00f6moni olu\u015fturmas\u0131 etkenin t\u00fcr\u00fcne, vir\u00fclensine ve giri\u015f yoluna g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Bekteriler genellikle solunum yoluyla girerler. Etken \u00f6nce primer bron\u015fiyolitise neden olur, daha sonra pulmoner paran\u015fime yay\u0131l\u0131r ve akci\u011ferlerde reaksiyon olarak fibrin\u00f6z karakterde yang\u0131 meydana gelir.<\/p>\n\n\n\n Bakteriyel pn\u00f6monilerde bakteriler veya nekrotik dokulardan k\u00f6ken alan toksinler toksemiye ve yang\u0131sal eksudasyona ba\u011fl\u0131 ya\u015f rallerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7ar. Vir\u00fcsler genellikle inholasyonla al\u0131n\u0131r ve primer bron\u015fiyolitise neden olur. Etken alveol epitelinde proliferasyona ve \u00f6deme, intersitisyel doku kal\u0131nla\u015fmas\u0131na ve alveoller etraf\u0131nda lenfosit art\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7ar. Bakteriyel enfeksiyonlarda oldu\u011fu gibi yang\u0131sel rekasiyon ve toksemi belirlenmez.<\/p>\n\n\n\n Pn\u00f6moni akci\u011ferlerde meydana gelen patolojik de\u011fi\u015fikliklere g\u00f6re bronkopn\u00f6moni, fibrinli pn\u00f6moni ve intersitisyel pn\u00f6moni olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 tipte geli\u015fir.<\/p>\n\n\n \u00a0\u00a0 Semptomlar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Hastal\u0131\u011f\u0131n akut d\u00f6neminde h\u0131zl\u0131 ve y\u00fczlek solunum ilk ve erken belirtidir. Dispne ( g\u00fc\u00e7 solunum ) akci\u011fer dokusunun b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n etkilenmesiyle ortaya \u00e7\u0131kar. Dispne hastalar\u0131n \u00e7o\u011funda inspiratorik bazen de ekspratorik karakterdedir. A\u011fz\u0131 a\u00e7\u0131k solunum, ba\u015f\u0131n ileri uzat\u0131lmas\u0131, burun deliklerinin geni\u015fletilmesi ve dirseklerin v\u00fccuttan uzak tutulmas\u0131 her iki akci\u011ferde ciddi enfeksiyonun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. \u0130ki tarafl\u0131 mukoprulent burun ak\u0131nt\u0131s\u0131, ya\u015f, prod\u00fcktif ve a\u011fr\u0131l\u0131 \u00f6ks\u00fcr\u00fck belirlenir. Kronik d\u00f6nemde burun ak\u0131nt\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fclmeyebilir ve kuru \u00f6ks\u00fcr\u00fck vard\u0131r. V\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 akut pn\u00f6monide 40-41 dereceye y\u00fckselir.<\/p>\n\n\n\n G\u00f6\u011f\u00fcs kafesinde a\u011fr\u0131, y\u00fczlek solunum ve hareket etme isteksizli\u011fi bulunan pn\u00f6monili hastalarda pl\u00f6ritis d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. Akci\u011ferlerin \u00f6sk\u00fcltasyonunda belirgin bron\u015fiyal seslerin duyulmas\u0131 akci\u011fer dokusunun kal\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u0131t\u0131rt\u0131 sesi duyuldu\u011funda akci\u011ferde \u00f6dem s\u0131v\u0131s\u0131 veya hareketli eksudat bulundu\u011funu g\u00f6sterir. \u0130nspirasyon ve ekspirasyonda akci\u011fer sahas\u0131n\u0131n ventral \u00fc\u00e7te birinde s\u00fcrt\u00fcnme sesinin duyulmas\u0131 pl\u00f6ritise i\u015faret eder.<\/p>\n\n\n\n Kronik pn\u00f6monilerde hastalar deprese, i\u015ftahs\u0131z, zay\u0131flam\u0131\u015f, k\u0131llar kaba ve kar\u0131\u015f\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcmdedir. H\u0131zl\u0131, y\u00fczlek ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 solunum vard\u0131r. Ekspirasyon s\u0131ras\u0131nda inleme ve ara s\u0131ra \u00f6ks\u00fcr\u00fck belirlenir. V\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 hafif y\u00fcksek veya normaldir.<\/p>\n\n\n<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n