{"id":1245,"date":"2024-06-06T15:59:28","date_gmt":"2024-06-06T12:59:28","guid":{"rendered":"https:\/\/veteriner.cc\/?p=1245"},"modified":"2024-06-06T15:59:31","modified_gmt":"2024-06-06T12:59:31","slug":"etlik-piliclerin-beslenmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteriner.cc\/?p=1245","title":{"rendered":"Etlik Pili\u00e7lerin Beslenmesi"},"content":{"rendered":"\n

Broyler terimi 6-8 hafta s\u00fcreyle beslenip ortalama 2 kilogram canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda kesime sevk edilen etlik pili\u00e7 anlam\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. 1930’lu y\u0131llardan \u00f6nce, tavuk eti yumurta \u00fcretiminin bir yan \u00fcr\u00fcn\u00fc durumunda iken, genetik \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucu elde edilen y\u00fcksek verimli et\u00e7i hibritlerin kullan\u0131lmaya ba\u015flanmas\u0131 ve beyaz ete olan talebin artmas\u0131 ile etlik pili\u00e7 \u00fcretimi de yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Etlik pili\u00e7 yeti\u015ftiricili\u011finin h\u0131zl\u0131 art\u0131\u015f\u0131, bu sekt\u00f6r\u00fcn hayvansal protein \u00fcretiminde en \u00f6nemli kaynaklardan biri olmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Etlik pili\u00e7 yeti\u015ftiricili\u011fi entansif yeti\u015ftirme ve artan otomasyon sayesinde, k\u00fc\u00e7\u00fck bir alanda \u00e7ok say\u0131da pili\u00e7 yeti\u015ftirilmesine olanak sa\u011flamas\u0131 ve daha az i\u015f g\u00fcc\u00fcyle b\u00fcy\u00fck kapasitelerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ile sa\u011flanan y\u00fcksek \u00fcretim sayesinde daha karl\u0131 hale gelmi\u015ftir. Tavuk\u00e7uluk, hayvansal proteinin en ucuz ve en kolay sa\u011flanabildi\u011fi hayvansal \u00fcretim kollar\u0131 aras\u0131nda ilk s\u0131ralar- da yer almaktad\u0131r. Yemin ete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oran\u0131n\u0131n (yemden yararlanma oran\u0131) \u00e7ok iyi olmas\u0131 nedeniyle, hayvansal protein talebini kar\u015f\u0131lamada tavuk \u00fcr\u00fcnleri, k\u0131rm\u0131z\u0131 et ve s\u00fct mamulleri gibi protein kaynaklar\u0131ndan daha \u00e7ok tercih edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Etlik pili\u00e7ler h\u0131zl\u0131 canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 g\u00f6steren ve yemden yararlanma oranlar\u0131 y\u00fcksek olan hayvanlard\u0131r. \u00d6zellikle erkeklerin yemden yararlanmalar\u0131 di\u015filere nazaran daha iyidir. Bu \u00f6zelliklerini ortaya koyabilmeleri i\u00e7in ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n yeterince kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekir. Bu ama\u00e7la serbest (adlibitum) olarak y\u00fcksek enerji ve protein i\u00e7eren yo\u011fun yemlerle beslenirler.<\/p>\n\n\n\n

Yumurtadan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ortalama 40 gram canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndaki civciv, uygun \u00e7evre \u015fartlar\u0131nda 42-45 g\u00fcnl\u00fck ya\u015fta 1800-2200 gram canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa ula\u015fmakta ve bir kilogram canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in iki kilogramdan daha az yem t\u00fcketmektedir. Uygun \u00e7evre ko\u015fullar\u0131n\u0131 ise beslenme, \u00e7evre s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, havaland\u0131rma, rutubet ve s\u0131kl\u0131k gibi kriterler olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Etlik civciv ve pili\u00e7ler i\u00e7in haz\u0131rlanan rasyonlarda fiyatlar\u0131 uygun oldu\u011fu s\u00fcrece m\u0131s\u0131r ve soya k\u00fcspesi \u00f6ncelikli olarak kullan\u0131lacak yem ham maddeleridir. Ayr\u0131ca enerji kayna\u011f\u0131 olarak arpa, bu\u011fday gibi tane yemler ve bitkisel ya\u011flar ile protein kayna\u011f\u0131 olarak ay\u00e7i\u00e7e\u011fi tohumu k\u00fcspesi, pamuk tohumu k\u00fcspesi ve bal\u0131k unu gibi yem maddeleri de kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
CREATOR: gd-jpeg v1.0 (using IJG JPEG v62), quality = 90<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Etlik pili\u00e7ler k\u0131sa bir s\u00fcrede kesim a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na geldikleri i\u00e7in besleme periyodu boyunca besin maddelerine olan gereksinimleri de de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6stermektedir. Bu nedenle farkl\u0131 rasyon uygulamalar\u0131 \u00f6nerilmektedir. Genellikle 6-8 haftal\u0131k besleme d\u00f6neminde, 3 farkl\u0131 rasyon uygulamas\u0131 \u00f6nerilmekte, hatta kesimden \u00f6nceki yem katk\u0131 maddesi i\u00e7ermeyen rasyonda dahil edilecek olursa toplam 4 farkl\u0131 rasyon ile besleme uygulamas\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Kesim \u00f6ncesi verilen etlik pili\u00e7 yeminde, pili\u00e7 etinde kal\u0131nt\u0131 b\u0131rakan ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zararl\u0131 olabilecek katk\u0131 maddelerini i\u00e7ermedi\u011fi gibi karkas kalitesini olumsuz y\u00f6nde etkileyebilecek bal\u0131k unu ve benzeri hammaddeler de kullan\u0131lmaz. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, di\u011fer besin maddeleri i\u00e7eri\u011fi, etlik pili\u00e7 yemi ile ayn\u0131d\u0131r. \u0130nsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zararl\u0131 olabilecek \u00e7e\u015fitli ila\u00e7lar\u0131n pili\u00e7 etinden eliminasyonu i\u00e7in 5-7 g\u00fcnl\u00fck bir s\u00fcreye ihtiya\u00e7 duyuldu\u011fundan insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kesim \u00f6ncesi etlik pili\u00e7 yeminin kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmektedir.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Etlik pili\u00e7lerde ilk iki haftada h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcme meydana gelmektedir. Yumurtadan 40 g canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kta \u00e7\u0131kan bir civciv ilk hafta 3.37 kat, ikinci hafta ise 2.68 kat oran\u0131nda canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k kazanarak, bu s\u00fcre sonunda yakla\u015f\u0131k olarak 362 gram canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa ula\u015fmaktad\u0131r. Ba\u015flang\u0131\u00e7taki bu h\u0131zl\u0131 canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 kesim ya\u015f\u0131na do\u011fru azalmaktad\u0131r. Bu nedenle birim canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k ba\u015f\u0131na protein ve enerji gereksinimi de ilk iki haftada sonraki d\u00f6neme g\u00f6re daha y\u00fcksek olmaktad\u0131r. Nitekim Tablo 16.2’de de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere ya\u015f ilerledik\u00e7e hem enerji hem de protein ihtiyac\u0131 azalmaktad\u0131r. Ancak, bu s\u00fcrede enerji gereksinimindeki d\u00fc\u015fme proteindeki d\u00fc\u015fmeye g\u00f6re oransal olarak daha azd\u0131r. Bu nedenledir ki, etlik pili\u00e7lerin yemleri i\u00e7in \u00f6nerilen protein ve enerji de\u011ferleri ya\u015fa g\u00f6re ters ili\u015fkiye sahiptir. Yani, ya\u015fla birlikte yemlerdeki enerji artt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde protein d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayvanlarda b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131 ve protein sentezi azal\u0131rken ya\u011f sentezi ve canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k artmakta, bunun sonucu olarak ya\u015fama pay\u0131 enerji ihtiyac\u0131 protein ihtiyac\u0131ndan daha fazla olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Etlik Pili\u00e7lere Uygulanan Besleme Programlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Yem Kanununa G\u00f6re: 1991 y\u0131l\u0131nda ge\u00e7erli olan yem kanununda etlik pili\u00e7ler i\u00e7in iki farkl\u0131 rasyon uygulamas\u0131 s\u00f6z konusudur.
    -0-4 haftalar aras\u0131 etlik civciv yemi 5-8 haftalar aras\u0131 etlik pili\u00e7 yemi Bu programda son 5 g\u00fcn veya kesimden bir hafta \u00f6nce kesim \u00f6ncesi etlik pili\u00e7 yemi olarak ifade edilen herhangi bir katk\u0131 maddesi ihtiva etmeyen yem verilmelidir. Bu programda rasyon ilk d\u00f6rt hafta % 23 d\u00fczeyinde ham protein i\u00e7ermekte ve 4. haftadan sonra ham protein seviyesi % 19- 20’lere d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcrken, metabolik enerji d\u00fczeyi ise 3000 kcal\/kg’dan 3100 kcal\/kg seviyesine y\u00fckseltilmektedir.<\/li>\n\n\n\n
  2. NRC (National Research Council-ABD)’ye G\u00f6re: Burada \u00fc\u00e7 farkl\u0131 rasyon \u00f6nerilmektedir.
    -0-3 hafta etlik civciv yemi
    -3-6 hafta etlik pili\u00e7 yemi
    -6-8 hafta son d\u00f6nem etlik pili\u00e7 yemi<\/li>\n\n\n\n
  3. North ve Bell (1990)’e G\u00f6re: Bu programa g\u00f6re ise<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    -1-14. g\u00fcnler aras\u0131nda ba\u015flatma yemi. Bu yem i\u00e7erisinde 3080 kcal\/kg ME ve % 24 ham protein olmas\u0131 gerekmektedir.
    -15-37. g\u00fcnler aras\u0131nda, 3190 kcal\/kg ME ve % 21 ham protein i\u00e7eren b\u00fcy\u00fctme yemi kullan\u0131l\u0131r.
    -37. g\u00fcnden sonra ise bitirme yemi dedi\u011fimiz 3300 kcal\/kg ME ve % 18.5 ham protein i\u00e7eren rasyon kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n

    \n
    \"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

    Etlik Pili\u00e7lere Verilen Yemlerin Formu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            Etlik pili\u00e7lere verilen yemler \u00fc\u00e7 formda olabilir.<\/code><\/pre>\n\n\n\n
    1.\u0130nce Yem:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
    Hayvanlar k\u00fcmese ilk getirildikleri zaman e\u011fer k\u0131r\u0131nt\u0131 yem verilemiyorsa ilk 2 hafta boyunca ince yem ile beslenmelidirler. Ince yemin fazla ince \u00f6\u011f\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131 sak\u0131ncal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ince yemler gagaya yap\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in civcivler taraf\u0131ndan yeterince t\u00fcketilemezler.<\/p>\n\n\n\n
      \n
    1. K\u0131r\u0131nt\u0131 Yem:<\/strong> Etlik pili\u00e7lerin beslenmesi birinci g\u00fcnden kesime kadar k\u0131r\u0131nt\u0131 yemlerle yap\u0131labilir.<\/li>\n\n\n\n
    2. Pelet Yem:<\/strong> Pelet yemler 2-3 haftal\u0131k ya\u015ftan sonra tercih edilmelidir. Yemlerin peletlenmesi halinde yemdeki sel\u00fcloz oran\u0131 biraz artt\u0131r\u0131labilir. Hatta sel\u00fcloz oran\u0131 y\u00fcksek pelet yemler d\u00fc\u015f\u00fck olanlara g\u00f6re b\u00fcy\u00fcmeyi h\u0131zland\u0131rmaktad\u0131r.
      16.4. Etlik Pili\u00e7lerin Beslenmesinde Yem Katk\u0131 Maddelerinin Kullan\u0131lmas\u0131 Etlik pili\u00e7lerin rasyonlar\u0131na yemden yararlanmay\u0131 art\u0131rmak, elde edilen hayvansal \u00fcr\u00fcnlerin miktar ve kalitesini y\u00fckseltmek, hayvanlar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 tutmak ve elde edilen \u00fcr\u00fcn\u00fcn birim maliyetini daha d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeye indirmek amac\u0131yla \u00e7e\u015fitli katk\u0131 maddeleri kat\u0131lmaktad\u0131r. Bu ama\u00e7la, antibiyotikler, antioksidanlar, antifungaller, anabolizanlar, enzimler, probiyotikler, prebiyotikler, organik asitler, peletlemeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar, renk vericiler, trankilizanlar ve aromatik bitki ekstraktlan gibi maddeler kat\u0131lmaktad\u0131r. Ancak, \u00f6zellikle a\u011f\u0131zdan verilen antibiyotiklerin diren\u00e7, \u00e7apraz diren\u00e7, s\u00fcper enfeksiyon ve sindirim bozukluklar\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli sorunlara yol a\u00e7t\u0131klar\u0131, bakterilerin zamanla antibiyotiklere kar\u015f\u0131 diren\u00e7 kazand\u0131klar\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131ld\u0131klar\u0131nda yararl\u0131 bakterileri \u00f6ld\u00fcrerek, sindirim kanal\u0131 mikrofloras\u0131n\u0131n dengesini bozduklar\u0131 saptand\u0131\u011f\u0131ndan t\u00fcm d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye’de de, Tar\u0131m ve K\u00f6yi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 2006\/1 nolu tebli\u011fi ile b\u00fcy\u00fcmeyi te\u015fvik edici ama\u00e7l\u0131 antibiyotiklerin yem katk\u0131 maddesi olarak kullan\u0131m\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Son y\u0131llarda, antibiyotiklerin yerine aromatik bitkiler ile bu bitkilerden izole edilen u\u00e7ucu ya\u011flar\u0131n ve i\u00e7erdikleri aktif bile\u015fenlerinin antimikrobiyel ve sindirim sistemini uyar\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerinden yararlanma konusu g\u00fcncellik kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim bu alanda yap\u0131lm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmalarda; kekik, ada\u00e7ay\u0131, defne, karanfil, ki\u015fni\u015f, nane, tar\u00e7\u0131n, anason, biberiye, karabiber, bay\u0131r turpu, hardal, sar\u0131msak, fesle\u011fen, zencefil ve kereviz gibi aromatik bitkilerin antimikrobiyel etki g\u00f6sterdi\u011fi ve hayvanlarda yem t\u00fcketimi, yemden yararlanma, canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k art\u0131\u015f\u0131, karkas rand\u0131man\u0131 ve sindirim \u00fczerine \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
      KAYNAK: HAYVAN BESLEME VE BESLENME HASTALIKLARI ( PROF. DR. MEHMET \u00c7\u0130FT\u00c7\u0130 )<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
      Broyler terimi 6-8 hafta s\u00fcreyle beslenip ortalama 2 kilogram canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda kesime sevk edilen etlik pili\u00e7 anlam\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. 1930’lu y\u0131llardan \u00f6nce, tavuk eti yumurta \u00fcretiminin bir yan \u00fcr\u00fcn\u00fc durumunda iken, genetik \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucu elde edilen y\u00fcksek verimli et\u00e7i hibritlerin kullan\u0131lmaya ba\u015flanmas\u0131 ve beyaz ete olan talebin artmas\u0131 ile etlik pili\u00e7 \u00fcretimi de yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Etlik […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[174,91],"tags":[229,125,126],"class_list":["post-1245","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kanatlibes","category-tavuk","tag-broyler","tag-etlik","tag-tavuk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1245","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1245"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1245\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1249,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1245\/revisions\/1249"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1245"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1245"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}