{"id":1108,"date":"2024-06-05T14:52:32","date_gmt":"2024-06-05T11:52:32","guid":{"rendered":"https:\/\/veteriner.cc\/?p=1108"},"modified":"2024-06-06T12:22:08","modified_gmt":"2024-06-06T09:22:08","slug":"koyunlarin-besin-maddesi-gereksinimleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteriner.cc\/?p=1108","title":{"rendered":"Koyunlar\u0131n Besin Maddesi Gereksinimleri"},"content":{"rendered":"\n

Besleme, koyun s\u00fcr\u00fclerinde sa\u011fl\u0131k ve verimlilik gibi bir\u00e7ok fakt\u00f6r \u00fczerinde \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r. Koyunlar\u0131n besin madde ihtiya\u00e7lar\u0131 ya\u015f, cinsiyet, canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k, ikim ve di\u011fer ko\u015fullar ile i\u00e7inde bulunduklar\u0131 fizyolojik durum gibi bir\u00e7ok fakt\u00f6re ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. Koyunlarda fizyolojik farkl\u0131l\u0131klar yaratan dolay\u0131s\u0131yla da besin maddesi gereksinimini farkl\u0131 k\u0131lan d\u00f6nemler aras\u0131nda a\u015f\u0131m, gebelik, do\u011fum, laktasyon ve verimsiz d\u00f6nem say\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

Koyunlar\u0131n besin maddesi gereksinimleri ve bu gereksinimleri kar\u015f\u0131layacak rasyonlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda yukar\u0131da say\u0131lan d\u00f6nemlerin dikkate al\u0131nmas\u0131 zorunludur. Koyunlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck besin maddesi ihtiya\u00e7lar\u0131 ya\u015fama ve verim pay\u0131 olarak ayr\u0131 ayr\u0131 hesaplan\u0131r. Ya\u015fama pay\u0131; hayvan\u0131n herhangi bir kondisyon kayb\u0131na olmadan sadece fizyolojik fonksiyonlar\u0131n\u0131 yerine getirmesi i\u00e7in gerek duydu\u011fu besin maddesi miktar\u0131d\u0131r. Verim pay\u0131 ise; et, s\u00fct ve yapa\u011f\u0131 gibi verimlerin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan besin maddeleridir. E\u011fer hayvan yetersiz besleniyor ise ya\u015fama pay\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 gereken besin maddelerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 verime \u00e7evirmek i\u00e7in kullan\u0131r ve kondisyonu geriler. Bir s\u00fcre sonra s\u00f6z konusu verim d\u00fc\u015fer ve sonunda tamamen durur. E\u011fer yetersiz besleme uzun s\u00fcre devam ederse hayvan ya\u015famsal \u00f6nemi olan v\u00fccut fonksiyonlar\u0131n\u0131 yerine getirememesi \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lan\u0131r.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Bu noktada yeti\u015ftiricinin yapaca\u011f\u0131 i\u015f \u00f6ncelikle elindeki hayvanlar\u0131n gereksinme duydu\u011fu g\u00fcnl\u00fck besin maddesi miktar\u0131n\u0131 bulmak, daha sonrada elinde bulunan veya sat\u0131n alaca\u011f\u0131 yem hammaddeleri ile hayvanlar\u0131n gereksinimini kar\u015f\u0131lamakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

  Su<\/strong><\/code><\/pre>\n\n\n\n
   En kritik besin maddesidir. V\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak, besin ve at\u0131klar\u0131 ta\u015f\u0131mak ve bir\u00e7ok kimyasal reaksiyona uygun ortam haz\u0131rlama gibi v\u00fccut fonksiyonlar\u0131nda yer al\u0131r. Koyunlar yeterince su t\u00fckettiklerinde daha az sindirim ve idrar problemleri ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. Su kaynaklar\u0131 olarak ya\u011fmur, \u00e7i\u011f, kar, ye\u015fil sulu otlar, yemlerdeki nem ve serbest sular s\u0131ralanabilir. Koyunlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck su t\u00fcketimi genel olarak k\u0131\u015f\u0131n 2.0-2.5 litreye d\u00fc\u015ferken, yaz\u0131n 8.5-9.0 litreye \u00e7\u0131kabilmektedir. Su t\u00fcketimini belirleyen kriterler s\u0131raland\u0131\u011f\u0131nda; kuru madde al\u0131m\u0131n\u0131n 2-4 kat\u0131, laktasyondaki di\u015filerin t\u00fcketimi 2 kat\u0131na \u00e7\u0131kar, \u00e7evre s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 etkilidir (s\u0131cakl\u0131k 21 \u00b0C’nin \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda k\u0131\u015ftaki t\u00fcketimin 1.2 kat\u0131 \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kar; -5 \u00b0C’nin alt\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde t\u00fcketim \u00f6nemli miktarda d\u00fc\u015fer), yo\u011fun protein ve protein olmayan azotlu bile\u015fikler ve fazla mineral madde al\u0131m\u0131 su t\u00fcketimini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
Enerji<\/strong><\/p>\n\n\n\n
   Yetersiz enerji al\u0131m\u0131, \u00f6zellikle de gebeli\u011fin sonu ve laktasyon d\u00f6nemlerinde di\u011fer beslenme yetersizliklerinden daha fazla koyunlar\u0131n performans\u0131n\u0131 olumsuz etkiler. Kantitatif olarak en \u00f6nemli besin maddesi kayna\u011f\u0131d\u0131r. Karbonhidrat, ya\u011f ve yo\u011fun proteinden elde edilir. Genellikle, kaliteli mera, ot veya silaj ile ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamakla birlikte \u00f6zellikle ko\u00e7 kat\u0131m d\u00f6nemi, kuzulama \u00f6ncesi ve sonras\u0131 d\u00f6nemlerde ek tah\u0131l ilavesi gerekir. Rasyonda enerji yetersizli\u011finde; b\u00fcy\u00fcme yava\u015flar, a\u011f\u0131rl\u0131k kayb\u0131 olur, \u00fcreme problemleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, s\u00fct \u00fcretimi d\u00fc\u015fer, hastal\u0131k ve parazitlere diren\u00e7 azal\u0131r, yavru ve ergin \u00f6l\u00fcmleri artar. Yem bazl\u0131 enerji kaynaklar\u0131 y\u00fcksek (tah\u0131llar, protein ek yemleri), orta (kuru ot) ve d\u00fc\u015f\u00fck (taze otlar, silaj) olarak s\u0131ralanabilir.<\/p>\n\n\n\n
Protein<\/strong><\/p>\n\n\n\n
   Bir\u00e7ok durumda, protein miktar\u0131 kaliteden daha kritiktir, mikrobiyal protein \u00e7o\u011funlukla yeterlidir. Protein, hayvan\u0131n almas\u0131ndan \u00f6nce rumende yo\u011fun miktarda de\u011fi\u015fime u\u011framaktad\u0131r. Protein, ya\u015fama pay\u0131 (v\u00fccut dokular\u0131n\u0131 yenilemek; yapa\u011f\u0131, t\u0131rnak ve boynuzun b\u00fcy\u00fcmesini sa\u011flamak) ya\u015fama pay\u0131na ek (laktasyon, b\u00fcy\u00fcme, gebelik) d\u00f6nemleri i\u00e7in \u00f6nemlidir. Yem bazl\u0131 protein kaynaklar\u0131 y\u00fcksek (bitkisel, hayvansal), orta (erken d\u00f6nemde hasat edilmi\u015f baklagil otlar\u0131), d\u00fc\u015f\u00fck (tah\u0131llar) olarak s\u0131ralanabilir. By-pass proteini, baz\u0131 durumlarda yararl\u0131 olabilir ve protein olmayan azot (NPN) kullanabilir. Ye\u015fil otlaklar yeterli protein sa\u011flar. Ancak, olgunla\u015fm\u0131\u015f ve a\u011fart\u0131lm\u0131\u015f ya da uzunca bir s\u00fcre kuruduktan sonra ek protein gerektirebilir. Rasyonda protein yetersizli\u011finde; i\u015ftah azal\u0131r, canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 d\u00fc\u015fer ve lif b\u00fcy\u00fcmesi yava\u015flar.<\/p>\n\n\n\n
Mineraller<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
   V\u00fccudun sinir sistemi ve iskelet yap\u0131s\u0131nda \u00f6nemli rol oynar ve 16 mineral beslenme a\u00e7\u0131s\u0131ndan esansiyel olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar makro mineraller (Na, CI, CA, P, Mg, K, S) ve mikro mineraller (I, Cu, Fe, Mn, Zn, Mo, Co, Se, F) olarak s\u0131ralan\u0131r. Uygulamada, ger\u00e7ek ve do\u011fru beslenme gereksinimleri, minerallerin miktar\u0131na ve niteli\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fir. \u0130htiyac\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 normal otlatma ve beslenme uygulamalar\u0131 ile kar\u015f\u0131lanabilir. Ancak Na, CI, I, Co, Fe, Mn ve Zn i\u00e7eren mineral tuzu, genellikle serbest olarak al\u0131mlar\u0131 sa\u011flan\u0131r. Minerallerin fonksiyonlar\u0131; besin maddelerinin emilimi ve sindirim, kan olu\u015fumu ve p\u0131ht\u0131la\u015fma, enzim ve hormonlar\u0131n \u00fcretimi, d\u00f6l verimi ve h\u0131zl\u0131 geli\u015fme, kemik geli\u015fimi, rasyonun lezzeti gibi noktalar\u0131da \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Vitaminler<\/strong><\/p>\n\n\n\n
   Ya\u011fda eriyenler (A, D, E, K) ve suda eriyenler (B\u2081, B2, B6, B12, Niasin, Biotin, Folik asit, Kolin, Inozitol ve Paraaminobenzoik asit) olarak grupland\u0131r\u0131l\u0131r. Vitaminlerin en iyi kaynaklar\u0131; ye\u015fil yemler, kuru ot, tah\u0131llar, k\u00fcspeler ve vitamin premiksleridir. Koyunlar\u0131n ihtiyac\u0131 olan t\u00fcm ya\u011fda eriyen vitaminleri normal ko\u015fullarda yem kaynaklar\u0131ndan kar\u015f\u0131lamalar\u0131na ra\u011fmen, vitamin A (uzun s\u00fcre kuru ot t\u00fcketimi veya k\u0131\u015f\u0131n meralarda kuru ot otlatma) ve vitamin D (s\u00fcr\u00fc uzun s\u00fcre kapal\u0131 tutuldu\u011funda) belli ko\u015fullarda eksik kalabilir. B vitaminleri rumende sentezlenmektedir, bu nedenle genellikle takviyeye gerek yoktur. Vitaminlerin fonksiyonlar\u0131; b\u00fcy\u00fcme ve sindirim hastal\u0131klara diren\u00e7, v\u00fccut aktiviteleri, f\u00f6t\u00fcs\u00fcn geli\u015fme ve b\u00fcy\u00fcmesi, s\u00fct \u00fcretimi ve d\u00f6l verimi \u00f6zelliklerinde \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Besleme, koyun s\u00fcr\u00fclerinde sa\u011fl\u0131k ve verimlilik gibi bir\u00e7ok fakt\u00f6r \u00fczerinde \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r. Koyunlar\u0131n besin madde ihtiya\u00e7lar\u0131 ya\u015f, cinsiyet, canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k, ikim ve di\u011fer ko\u015fullar ile i\u00e7inde bulunduklar\u0131 fizyolojik durum gibi bir\u00e7ok fakt\u00f6re ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. Koyunlarda fizyolojik farkl\u0131l\u0131klar yaratan dolay\u0131s\u0131yla da besin maddesi gereksinimini farkl\u0131 k\u0131lan d\u00f6nemler aras\u0131nda a\u015f\u0131m, gebelik, do\u011fum, laktasyon ve verimsiz […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,173],"tags":[136,165,163,115,164],"class_list":["post-1108","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-koyun","category-koykecbes","tag-besleme","tag-gereksinim","tag-ihtiyac","tag-koyun","tag-madde"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1108","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1108"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1108\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1115,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1108\/revisions\/1115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1108"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1108"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1108"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}