![\"\"](\"https:\/\/veteriner.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/otlak.jpg\")
<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n- \n
- Koyunlar ne kadar yerler,<\/li>\n\n\n\n
- Koyunlar\u0131n besin maddesi ihtiya\u00e7lar\u0131 nelerdir,<\/li>\n\n\n\n
- Mevcut yem hammaddelerinin besin maddesi i\u00e7erikleri nelerdir. Genel bir yakla\u015f\u0131m ile koyunlar her g\u00fcn kuru madde cinsinden canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n % 2-2.5’u kadar yem t\u00fcketebilirler. B\u00fcy\u00fcmekte olan kuzular ve laktasyondaki koyunlar i\u00e7in bu de\u011fer % 4’e kadar \u00e7\u0131kabilir. Bir\u00e7ok yem hammaddesi % 90 kuru madde ve % 10 su i\u00e7ermektedir (\u00d6rne\u011fin 60 kg koyun x %2 = 1.2 kg KM \/ 0.9 = 1.3 kg g\u00fcnl\u00fck yem ihtiyac\u0131). Koyunlar su, enerji, protein, mineral madde ve vitaminlere ihtiya\u00e7 duyarlar. Di\u011fer yem katk\u0131lar\u0131na ihtiya\u00e7 duymamakla beraber rasyona kat\u0131ld\u0131klar\u0131nda faydal\u0131 olabilirler. Koyunlar temiz, taze ve ideal s\u0131cakl\u0131kta, g\u00fcnde 3.5-5.5 litre suya ihtiya\u00e7 duyarlar (laktasyondaki bir koyunda bu de\u011fer iki kat\u0131na \u00e7\u0131kar). Genel olarak koyunlar t\u00fcketilen kuru maddenin 2-4 kat\u0131 su t\u00fcketirler. \u0130deal su s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 7-13\u00b0C dir. Su t\u00fcketimi hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 20 \u00b0C’nin \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda artarken, -5\u00b0C alt\u0131nda d\u00fc\u015fmeye ba\u015flar. Koyunlar\u0131n tuz oran\u0131 %0.50’ye kadar olan sular\u0131 t\u00fcketmekten zarar g\u00f6rmedikleri, daha tuzlu sular\u0131n ise zararl\u0131 oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Koyun ihtiya\u00e7 duydu\u011fu suyu \u00e7e\u015fitli yollar ile sa\u011flar (ya\u011fmur, \u00e7i\u011f, kar, ye\u015fil otlar, yemlerdeki su ve serbest sular). Ancak arzu edilen yol gerek kapal\u0131 yerdeki, gerekse meradaki koyunlara bol ve temiz su sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Aksi halde koyunlar g\u00f6l, nehir, batakl\u0131k, su birikintisi gibi yerlerdeki durgun ve akarsular\u0131 i\u00e7mek, k\u0131\u015f\u0131n ise kar yemek zorunda kal\u0131rlar ki buna izin vermek do\u011fru de\u011fildir. Aksi halde koyunlar\u0131n bir\u00e7ok hastal\u0131k etkenleri ile bula\u015fmas\u0131na, i\u00e7 ve d\u0131\u015f parazitleri almas\u0131na yol a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olur. Koyunlar\u0131n enerji ihtiyac\u0131 karbonhidratlar, ya\u011flar ve fazla proteinden sa\u011flan\u0131r. Enerji, koyun rasyonlar\u0131nda en \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fc olu\u015fturur. Koyunlar i\u00e7in ba\u015fl\u0131ca enerji kaynaklar\u0131 kuru ot, mera, silaj ve tah\u0131llard\u0131r. Gerekti\u011finde rasyonda enerji seviyesini y\u00fckseltmek i\u00e7in arpa, m\u0131s\u0131r, yulaf ve bu\u011fday kullan\u0131labilir. Rasyonda enerji yetersiz kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; b\u00fcy\u00fcme yava\u015flar, canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k kayb\u0131 olur, \u00fcreme problemleri olu\u015fur, s\u00fct \u00fcretimi d\u00fc\u015fer, hastal\u0131k ve parazitlere diren\u00e7 azal\u0131r, yavru ve ergin \u00f6l\u00fcmleri artar. Fazla enerji ise ya\u011flanmay\u0131 te\u015fvik eder ve performans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Koyun rasyonlar\u0131nda protein miktar\u0131, protein kalitesinden \u00e7ok daha \u00f6nemlidir. Koyunlar\u0131n protein ihtiya\u00e7lar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr (geli\u015fmekte olan kuzular ve laktasyondaki koyunlar hari\u00e7). lyi bir mera ve y\u00fcksek kaliteli otlar bol protein kayna\u011f\u0131d\u0131r. Genel olarak do\u011fal protein kaynaklar\u0131 pamuk tohumu k\u00fcspesi, soya k\u00fcspesi, ay\u00e7i\u00e7e\u011fi tohumu k\u00fcspesi ve keten tohumu k\u00fcspesidir. Bu k\u00fcspeler %40-50 protein i\u00e7erirler ve bunlar zengin protein kaynaklar\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek kaliteli baklagil otlar\u0131 %12-20 protein i\u00e7erirler ve bir\u00e7ok durumda koyunlar\u0131n protein ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131larlar. Tah\u0131llar\u0131n genelde d\u00fc\u015f\u00fck protein i\u00e7eri\u011fine sahiptirler ve sadece %8-11 protein i\u00e7erirler. Tah\u0131llar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu kuzu besi rasyonlar\u0131nda ek protein kaynaklar\u0131na gereksinim bulunmaktad\u0131r. Protein olmayan nitrojen kaynaklar\u0131 (\u00fcre), ruminant fonksiyonlar\u0131 yakla\u015f\u0131k 2 ayl\u0131k ya\u015fa kadar geli\u015fmedi\u011finden kuzularda kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Buna ilaveten s\u0131n\u0131rl\u0131 yemleme yap\u0131lan kuzularda protein olmayan nitrojenli bile\u015fikler kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Ergin koyunlarda s\u0131n\u0131rl\u0131 miktarda kullan\u0131labilir. K\u0131sa s\u00fcrede y\u00fcksek miktarda t\u00fcketildi\u011finde ve \u00f6zellikle de enerji y\u00f6n\u00fcnden yetersiz rasyonlarda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda toksik etki yapabilir. Proteince yetersiz beslenen koyunlarda; i\u015ftah azal\u0131r, canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 azal\u0131r, a\u011f\u0131rl\u0131k kayb\u0131 olur ve lif b\u00fcy\u00fcmesi yava\u015flar. Koyunlar i\u00e7in hayati \u00f6nemi olan 16 mineral madde bulunmaktad\u0131r. Ancak tuz ve iyi kalitedeki otlar bu ihtiyac\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Koyunlar g\u00fcn i\u00e7inde mineral kaynaklara rahatl\u0131kla ula\u015fabilmelidirler. Ayr\u0131ca iz mineraller rasyona da kat\u0131labilir. Koyunlar tuz y\u00f6n\u00fcnden yetersizlik ya\u015fad\u0131klar\u0131nda; yem ve su t\u00fcketimini azalt\u0131rlar, daha az s\u00fct verirler ve b\u00fcy\u00fcmeleri yava\u015flar. Kalsiyum ve fosfor ba\u015fl\u0131ca mineral maddelerdir ve rasyonda %0.50 Ca ve %0.25 P i\u00e7erir. Ca:P oran\u0131 2:1 olarak d\u00fczenlenir (7:1’e kadar kabul edilebilir s\u0131n\u0131rd\u0131r). Yonca gibi yem bitkileri y\u00fcksek Ca i\u00e7erirken, m\u0131s\u0131r gibi tah\u0131llar ise y\u00fcksek oranda P i\u00e7erirler. Koyunlar y\u00fcksek oranda yo\u011fun yem ile beslendiklerinde kalsiyum ilavesi gerekli olmaktad\u0131r. Koyunlar alt\u0131 mikro elemente \u00e7ok az miktarda ihtiya\u00e7 duyarlar ve y\u00fcksek seviyede kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda toksik etkileri vard\u0131r. Koyunlar ya\u011fda \u00e7\u00f6z\u00fcnen vitaminler olan A, D ve E vitaminine ihtiya\u00e7 duyarlar. Vitamin B ve K rumende sentezlendi\u011finden ihtiya\u00e7lar\u0131 yoktur. Normal ko\u015fullarda t\u00fcm otlar ve yem kaynaklar\u0131 Vitamin A d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm esansiyel vitaminleri yeterince i\u00e7ermektedir. M\u0131s\u0131r ve ye\u015fil otlar beta karoten kayna\u011f\u0131d\u0131r ve vitamin A ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. E\u011fer koyunlar merada ye\u015fil otlar veya y\u00fcksek kaliteli baklagil otlara ula\u015fabiliyorlar ise Vitamin A eksikli\u011fi ya\u015famazlar. G\u00fcne\u015f ve g\u00fcne\u015fte kurutulmu\u015f otlar Vitamin D kayna\u011f\u0131d\u0131r. Kaliteli baklagil otlar\u0131 Vitamin E sa\u011flarlar. Vitamin A, D ve E i\u00e7eren premixler gerekti\u011finde rasyona d\u0131\u015far\u0131dan da kat\u0131labilir. Kuzulara beyaz kas hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 koruma i\u00e7in Vitamin E Selenyum enjeksiyonu yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Melas rasyonda lezzetin artmas\u0131 ve tozla\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla kullan\u0131labilir. Koyunlar\u0131n \u00fcretimin farkl\u0131 d\u00f6nemlerindeki besin maddesi ihtiya\u00e7lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da \u00f6zetlenmi\u015ftir.
\u2022 Koyunlar\u0131n enerji ihtiya\u00e7lar\u0131 kuru d\u00f6nem ve gebeli\u011fin ilk d\u00f6nemlerinde %55, gebeli\u011fin son d\u00f6nemlerinde %57 (koyun \u00e7o\u011fuz yavruya gebe ise artt\u0131r\u0131labilir) ve laktasyonda %65’e \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.
\u2022 Protein ihtiyac\u0131 kuru d\u00f6nem ve gebeli\u011fin ilk d\u00f6nemlerinde %9.5, gebeli\u011fin sonuna do\u011fru %10.5 ve laktasyon boyunca %13.0-14.5’e \u00e7\u0131kmaktad\u0131r (ikiz yavrusu olan analar\u0131n, tekiz olanlara g\u00f6re protein ihtiya\u00e7lar\u0131 %1 artmaktad\u0131r).
\u2022 Kalsiyum ihtiyac\u0131 kuru d\u00f6nemde %0.2 iken, laktasyonda %0.4’e \u00e7\u0131kmaktad\u0131r (rasyonda genellikle Ca:P oran\u0131, 2:1 de tutmak i\u00e7in %0.5 de dengelenir). Fosfor ihtiyac\u0131 bu d\u00f6nemler aras\u0131nda %0.2’den %0.3’e \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.
Ana\u00e7 kuzular halen b\u00fcy\u00fcmeye devam etmelerinden dolay\u0131 ergin koyunlardan daha fazla besin maddesi ihtiyac\u0131 g\u00f6sterirler. Dengeli bir rasyon haz\u0131rlarken kullan\u0131lacak hammaddelerin besin maddesi i\u00e7eriklerinin de bilinmesi gerekir. Bunun ile ilgili bilgiler a\u015fa\u011f\u0131da \u00f6zetlenmi\u015ftir.
Bir\u00e7ok \u00e7ay\u0131r otu yakla\u015f\u0131k %48-50 TSBM (enerji), %6-12 protein, d\u00fc\u015f\u00fck P ve orta seviyede Ca i\u00e7ermektedir.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n