{"id":1069,"date":"2024-06-05T11:34:39","date_gmt":"2024-06-05T08:34:39","guid":{"rendered":"https:\/\/veteriner.cc\/?p=1069"},"modified":"2024-06-05T11:34:40","modified_gmt":"2024-06-05T08:34:40","slug":"koc-katimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteriner.cc\/?p=1069","title":{"rendered":"KO\u00c7 KATIMI"},"content":{"rendered":"\n

Koyun yeti\u015ftiricili\u011finde genel olarak uygulanan \u00fc\u00e7 a\u015f\u0131m y\u00f6ntemi vard\u0131r. Bunlar serbest, s\u0131n\u0131f usul\u00fc ve elde a\u015f\u0131m y\u00f6ntemleridir.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0A-)Serbest a\u015f\u0131m y\u00f6ntemi genel olarak ekstansif koyunculukta genel olarak kullan\u0131lan bir y\u00f6ntemdir. Bu y\u00f6ntemde her y\u00f6re i\u00e7in uygun ve tipik olan a\u015f\u0131m mevsiminde koyun s\u00fcr\u00fclerine yeter miktarda ko\u00e7 kat\u0131l\u0131r ve bu ko\u00e7lar k\u0131zg\u0131n olduklar\u0131n\u0131 saptad\u0131klar\u0131 koyunlar\u0131 a\u015farlar. Bu y\u00f6ntemde bir ko\u00e7 herhangi bir koyunu birden fazla a\u015fabildi\u011fi gibi, k\u0131zg\u0131n bir koyun birka\u00e7 ko\u00e7 taraf\u0131ndan a\u015f\u0131labilir. Bu durumda ko\u00e7lar fazla y\u0131prand\u0131\u011f\u0131 gibi koyunlarda gere\u011finden \u00e7ok rahats\u0131z olurlar. Bu durum serbest a\u015f\u0131m y\u00f6nteminin sak\u0131ncalar\u0131ndan biri olup, bir di\u011feri de do\u011fan yavrunun babas\u0131n\u0131 bilmeye olanak yoktur.<\/p>\n\n\n\n

B-) Serbest a\u015f\u0131m y\u00f6nteminin biraz geli\u015fmi\u015f \u015fekli s\u0131n\u0131f usul\u00fc a\u015f\u0131m diye bilinen y\u00f6ntemdir. Bu y\u00f6ntemde koyunlar yeti\u015ftirici taraf\u0131ndan belirli niteliklerine g\u00f6re gruplara ayr\u0131l\u0131rlar. Bu gruplara da uygun oldu\u011fu i\u00e7in se\u00e7ilen bir veya daha fazla ko\u00e7 kat\u0131larak belli ko\u00e7lar\u0131n belli koyunlar\u0131 a\u015fmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. \u00a0B\u00f6ylece de \u00e7e\u015fitli verim eksiklikleri g\u00f6zlenen koyunlar bu eksiklileri giderici nitelikteki ko\u00e7lara verilerek elde edilen d\u00f6ller de s\u00f6z konusu kusurlar giderilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. E\u011fer gruplar sadece bir ko\u00e7 taraf\u0131ndan d\u00f6llenecek kadar k\u00fc\u00e7\u00fckse bu y\u00f6ntemde do\u011fan kuzular\u0131n babalar\u0131n\u0131 da saptama imkan\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Koyun yeti\u015ftiricili\u011finde en geli\u015fmi\u015f a\u015f\u0131m y\u00f6ntemi \u00f6zellikle entansif koyunculukta ve dam\u0131zl\u0131k yeti\u015ftiren i\u015fletmelerde kullan\u0131lan elde a\u015f\u0131m y\u00f6ntemidir. Bu y\u00f6ntemde a\u015f\u0131m yapt\u0131r\u0131lacak ko\u00e7lar\u0131n hangi koyunlara a\u015f\u0131m yapaca\u011f\u0131 \u00f6nceden saptan\u0131r. A\u015f\u0131m d\u00f6neminde s\u00fcr\u00fcye kar\u0131n alt\u0131 bir bezle ba\u011flanm\u0131\u015f, a\u015f\u0131m yetene\u011fi olmakla birlikte dam\u0131zl\u0131k de\u011feri olmayan deneme ko\u00e7u diye adland\u0131r\u0131lan ko\u00e7\/ko\u00e7lar kat\u0131l\u0131r. Bunlar\u0131n g\u00f6revi k\u0131zg\u0131n olan koyunlar\u0131 bulmakt\u0131r. K\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 belirlenen koyun hangi ko\u00e7a verilecekse o ko\u00e7 taraf\u0131ndan a\u015f\u0131l\u0131r. Bu \u015fekilde koyunun a\u015f\u0131m tarihi ve do\u011facak yavrunun babas\u0131 da belirlenmi\u015f olur. Ayr\u0131ca bu y\u00f6ntemde dam\u0131zl\u0131k ko\u00e7lar\u0131n fazla y\u0131pranmas\u0131 da \u00f6nlenmi\u015f olur.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

1-) Do\u011fal A\u015f\u0131m Uygulamas\u0131<\/p>\n\n\n\n

Koyun yeti\u015ftiricili\u011finde i\u015fletmenin ekonomik yarar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00f6l verimine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa ve \u00fcreme i\u015flevi a\u015f\u0131m ile ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re a\u015f\u0131m\u0131n dikkat ve \u00f6zenle uygulanmas\u0131 gerekir. Bu da koyun ve ko\u00e7lar\u0131n e\u015feysel davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n iyi bilinmesi ile ili\u015fkilidir. A\u015f\u0131m mevsiminin sonunda yeti\u015ftirici i\u00e7in ba\u015far\u0131l\u0131 say\u0131lacak sonuca ula\u015fabilme y\u00f6n\u00fcnden bir ko\u00e7a ayr\u0131lacak koyun say\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bu say\u0131 ko\u00e7un ya\u015f\u0131, kondisyonu, a\u015f\u0131m mevsiminin uzunlu\u011fu, a\u015f\u0131m y\u00f6ntemi gibi bir\u00e7ok fakt\u00f6re ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. Serbest a\u015f\u0131m y\u00f6nteminde iyi bir kondisyona sahip ergin bir ko\u00e7 yakla\u015f\u0131k 1,5 ayl\u0131k a\u015f\u0131m d\u00f6neminde 30-40 koyunu gebe b\u0131rakabilir. Bu say\u0131 gen\u00e7 ko\u00e7lar i\u00e7in 15-20 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. E\u011fer elde a\u015f\u0131m yapt\u0131r\u0131l\u0131yorsa bir ko\u00e7a ayr\u0131lacak koyun say\u0131s\u0131 daha da y\u00fcksek tutulabilir. \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck bir s\u0131k\u0131nt\u0131 yoksa a\u015f\u0131m mevsimi ba\u015flang\u0131c\u0131nda k\u0131zg\u0131nl\u0131k g\u00f6steren koyun say\u0131s\u0131n\u0131n fazla olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek ko\u00e7 say\u0131s\u0131n\u0131 bir miktar fazla tutmakta yarar vard\u0131r. E\u011fer ko\u00e7 say\u0131s\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 ise k\u0131zg\u0131nl\u0131k g\u00f6steren b\u00fct\u00fcn koyunlara a\u015f\u0131m yapt\u0131r\u0131lamayabilir. Bu nedenle gebelik ve buna ba\u011fl\u0131 olarak do\u011fum daha ileriki tarihlere kalabilir. Normal olarak ko\u00e7 say\u0131s\u0131 yeterli olan s\u00fcr\u00fclerde k\u0131s\u0131rl\u0131k oran\u0131n\u0131n en fazla %5-10 dolay\u0131nda olmas\u0131 gerekir. Bu oran\u0131n \u00fczerindeki k\u0131s\u0131rl\u0131klarda \u00e7e\u015fitli fakt\u00f6rlerin rol\u00fc olabilir ki bu noktada yeti\u015ftiricinin mutlaka k\u0131s\u0131rl\u0131\u011fa neden olan etkenleri belirlemesi ve buna gerekli \u00f6nlemleri almas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Koyunlarda k\u0131zg\u0131nl\u0131k d\u00f6ng\u00fcs\u00fc (iki k\u0131zg\u0131nl\u0131k aras\u0131 s\u00fcre) ortalama 17 g\u00fcnd\u00fcr. Bu de\u011fer do\u011fal olarak farkl\u0131 koyun \u0131rklar\u0131nda daha uzun veya k\u0131sa olabilir. Bu s\u00fcrenin ya\u015fa ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fti\u011fi ve ergin koyunlarda gen\u00e7lere g\u00f6re daha k\u0131sa oldu\u011fu bilinmektedir. K\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n s\u00fcresi ise ortalama 30-36 saat olarak kabul edilir. Ergin \u00e7a\u011fa ula\u015fmam\u0131\u015f gen\u00e7 koyunlarda k\u0131zg\u0131nl\u0131k s\u00fcresi daha k\u0131sad\u0131r. K\u0131zg\u0131nl\u0131k s\u00fcresi bak\u0131m\u0131ndan \u0131rklar aras\u0131nda \u00f6nemli bir farkl\u0131l\u0131k olmamakla birlikte yapa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc \u0131rklar, et\u00e7i \u0131rklardan daha uzun bir k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011fa sahiptirler. K\u0131zg\u0131n olan koyunlar bunu farkl\u0131 davran\u0131\u015f belirtileri ile g\u00f6sterirler. Koyunlar grup veya tek olarak bir ko\u00e7un \u00e7evresinde dola\u015f\u0131r, ko\u00e7un kendisine yakla\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131 koymad\u0131\u011f\u0131 gibi kuyru\u011funu kald\u0131rarak a\u015f\u0131ma yard\u0131mc\u0131 olur. Ayr\u0131ca k\u0131zg\u0131n koyunlar\u0131n gerisinden koyu ve \u015feffaf bir ak\u0131nt\u0131 gelir.<\/p>\n\n\n\n

A\u015f\u0131m d\u00f6neminde ko\u00e7larda da \u00e7e\u015fitli davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fiklikleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. S\u00fcr\u00fcye kat\u0131lm\u0131\u015f ko\u00e7lar k\u0131zg\u0131n koyunlar\u0131 arar, \u00f6n aya\u011f\u0131 ve ba\u015f\u0131yla koyunun yan taraf\u0131na s\u00fcrt\u00fcn\u00fcr. Koyunun yapa\u011f\u0131s\u0131n\u0131 \u0131s\u0131r\u0131r veya yalar. Di\u015fi \u00fcreme organ\u0131n\u0131 koklar. Uygun bir zaman bulunca di\u015fiyi a\u015fmak i\u00e7in s\u0131\u00e7rar, bir s\u00fcre arama a\u015f\u0131mlar\u0131ndan sonra ger\u00e7ek \u00e7iftle\u015fme olay\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Son ve derin bir darbeyle ko\u00e7un bo\u015falma i\u015flemini ger\u00e7ekle\u015ftirmesi ile a\u015f\u0131m son bulur. Bir ko\u00e7un yapaca\u011f\u0131 g\u00fcnl\u00fck a\u015f\u0131m say\u0131s\u0131 s\u00fcr\u00fcdeki koyun say\u0131s\u0131, ayn\u0131 anda k\u0131zg\u0131nl\u0131k g\u00f6steren koyun miktar\u0131, ko\u00e7un \u0131rk\u0131, ya\u015f ve kondisyon gibi fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fmekte ve 5-40 aras\u0131nda olabilmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde bir koyuna da bir k\u0131zg\u0131nl\u0131k d\u00f6neminde ayn\u0131 veya farkl\u0131 ko\u00e7 taraf\u0131ndan 3-4 a\u015f\u0131m yap\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

Baz\u0131 b\u00f6lgelerde ko\u00e7lar\u0131n hangi koyuna a\u015f\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 saptamak amac\u0131yla ko\u00e7lar\u0131n g\u00f6\u011fs\u00fc ya\u011fl\u0131 bir maddeye kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f demir oksitle boyan\u0131r. G\u00f6\u011fs\u00fc boyal\u0131 ko\u00e7lar a\u015f\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131 zaman a\u015ft\u0131\u011f\u0131 koyunun sa\u011fr\u0131s\u0131na da boya izi b\u0131rakaca\u011f\u0131ndan a\u015f\u0131m yap\u0131lm\u0131\u015f koyun kolayca ayr\u0131labilir. Bundan ba\u015fka farkl\u0131 ko\u00e7lar\u0131n g\u00f6\u011f\u00fcsleri farkl\u0131 renkler ile boyan\u0131rsa hangi ko\u00e7un hangi koyunu a\u015ft\u0131\u011f\u0131 da saptanabilir. Ko\u00e7lar\u0131n g\u00f6\u011f\u00fcslerine ba\u011flanan ve g\u00f6\u011f\u00fcs kemi\u011fine rastlayan yerde boya konmaya uygun \u00f6zel bir yeri bulunan kay\u0131\u015f tak\u0131mlarda mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u00e7 kat\u0131m d\u00f6nemi genellikle \u00fc\u00e7 k\u0131zg\u0131nl\u0131k d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc kapsayacak uzunlukta olmal\u0131d\u0131r. Bir k\u0131zg\u0131nl\u0131k d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn ortalama 17 g\u00fcn oldu\u011fu varsay\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ko\u00e7 kat\u0131m d\u00f6neminin 7-8 hafta s\u00fcrmesi uygun olur. Asl\u0131nda k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n en yo\u011fun oldu\u011fu d\u00f6nem normal ko\u015fullarda a\u015f\u0131m mevsiminin ba\u015flang\u0131c\u0131na rastlar. Daha sonra ise giderek azal\u0131r ve a\u015f\u0131m d\u00f6neminin sonlar\u0131na do\u011fru ilk veya ikinci a\u015f\u0131mda d\u00f6l tutmayan koyunlar k\u0131zg\u0131nl\u0131k g\u00f6sterir. Ko\u00e7 kat\u0131m d\u00f6neminin 7-8 haftadan daha uzun olmas\u0131 d\u00f6l verimini k\u0131smen artt\u0131rsa bile, do\u011fum mevsiminin fazla uzamas\u0131na neden olaca\u011f\u0131ndan uygulamada tavsiye edilmez.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Koyun yeti\u015ftiricili\u011finde genel olarak uygulanan \u00fc\u00e7 a\u015f\u0131m y\u00f6ntemi vard\u0131r. Bunlar serbest, s\u0131n\u0131f usul\u00fc ve elde a\u015f\u0131m y\u00f6ntemleridir. \u00a0A-)Serbest a\u015f\u0131m y\u00f6ntemi genel olarak ekstansif koyunculukta genel olarak kullan\u0131lan bir y\u00f6ntemdir. Bu y\u00f6ntemde her y\u00f6re i\u00e7in uygun ve tipik olan a\u015f\u0131m mevsiminde koyun s\u00fcr\u00fclerine yeter miktarda ko\u00e7 kat\u0131l\u0131r ve bu ko\u00e7lar k\u0131zg\u0131n olduklar\u0131n\u0131 saptad\u0131klar\u0131 koyunlar\u0131 a\u015farlar. Bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[85,13],"tags":[147,143,146],"class_list":["post-1069","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvan","category-koyun","tag-katimi-2","tag-koc","tag-ureme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1069","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1069"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1069\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1073,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1069\/revisions\/1073"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1069"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1069"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1069"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}