{"id":1022,"date":"2024-06-04T16:36:41","date_gmt":"2024-06-04T13:36:41","guid":{"rendered":"https:\/\/veteriner.cc\/?p=1022"},"modified":"2024-06-06T12:29:08","modified_gmt":"2024-06-06T09:29:08","slug":"buzagilarin-beslenmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veteriner.cc\/?p=1022","title":{"rendered":"BUZA\u011eILARIN BESLENMES\u0130"},"content":{"rendered":"\n

Buza\u011f\u0131lar\u0131n hayatta kalmalar\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde geli\u015fmeleri onlara uygulanan bak\u0131m ve besleme y\u00f6ntemleri ile yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Hatal\u0131 bak\u0131m ve besleme uygulamalar\u0131 buza\u011f\u0131lar\u0131n ileri ya\u015flardaki performanslar\u0131n\u0131 olduk\u00e7a etkilemektedir. \u00d6rne\u011fin hatal\u0131 bak\u0131m ve besleme yap\u0131lan bir erkek buza\u011f\u0131 ileriki ya\u015flarda besiye al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kesim olgunlu\u011funa gelme zaman\u0131 do\u011fru bak\u0131l\u0131p beslenen buza\u011f\u0131lara g\u00f6re birka\u00e7 ay uzayabilmektedir. Yine hatal\u0131 beslenen bir di\u015fi buza\u011f\u0131 inek oldu\u011fu d\u00f6nemde daha az s\u00fct verebilmektedir. Bilindi\u011fi gibi bir s\u0131\u011f\u0131r\u0131n buza\u011f\u0131l\u0131k d\u00f6nemi 0 ila 6 ayl\u0131k ya\u015flar aras\u0131ndaki d\u00f6nemdir. Bu ya\u015flar aras\u0131ndaki buza\u011f\u0131lara 0 – 2 ayl\u0131k d\u00f6nem ve 2 – 6 ayl\u0131k d\u00f6nem \u015feklinde iki a\u015famal\u0131 bir bak\u0131m ve beslenme program\u0131 uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

1-) \u0130ki Ayl\u0131\u011fa Kadar Olan Buza\u011f\u0131lar\u0131n Beslenmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Yeni do\u011fmu\u015f bir buza\u011f\u0131ya yap\u0131lacak bak\u0131m ve besleme uygulamalar\u0131 i\u00e7in iki hedef vard\u0131r. Bunlar, buza\u011f\u0131n\u0131n hayatta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve bir an \u00f6nce rumen geli\u015fiminin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Buza\u011f\u0131n\u0131n hayatta kalmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131:\u00a0 Yeni do\u011fan bir buza\u011f\u0131n\u0131n hayatta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamada en \u00f6nemli husus do\u011fumdan sonra buza\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131 ile ilgili gerekli tedbirleri almak, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve kaliteli bir kolostrumu bir an \u00f6nce kendisine sunmakt\u0131r. Kolostrum yeni do\u011fan bir buza\u011f\u0131ya verilecek ilk ve en \u00f6nemli g\u0131dad\u0131r. \u0130\u00e7erdi\u011fi ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k maddeleri buza\u011f\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve ya\u015fama g\u00fcc\u00fc \u00fczerine \u00e7ok etkilidir. Buza\u011f\u0131lar enfeksiy\u00f6z hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 \u00e7ok az ya da hi\u00e7 ba\u011f\u0131\u015f\u0131k olmayan bir bi\u00e7imde do\u011farlar. B\u00f6ylece buza\u011f\u0131lar ancak kolostrumu i\u00e7erek pek \u00e7ok enfeksiy\u00f6z hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 diren\u00e7 sa\u011flarlar. Kolostrum buza\u011f\u0131lar\u0131 \u00f6zellikle solunum sistemi hastal\u0131klar\u0131na ve ishale kar\u015f\u0131 korur.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0 Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda kaliteli ve yeterli miktarda kolostrum alan buza\u011f\u0131lar\u0131n ilk 3 ayl\u0131k ya\u015fam d\u00f6neminde hayatta kalma oran\u0131 % 95 iken, yetersiz ya da hi\u00e7 kolostrum i\u00e7meyenlerde bu oran % 30 olarak bulunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0 Kolostrum do\u011fumdan hemen \u00f6nce ya da k\u0131sa bir s\u00fcre sonra ana hayvan\u0131n meme bezlerinden salg\u0131lan\u0131r. Ger\u00e7ek kolostrum sadece ilk sa\u011f\u0131mdan elde edilir. Daha sonraki sa\u011f\u0131mlardan elde edilen kolostrum ilk sa\u011f\u0131mdan elde edilene g\u00f6re besin maddeleri ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k maddelerince daha fakirdir. Ger\u00e7ek kolostrum tam ya\u011fl\u0131 s\u00fct\u00fcn 2 kat\u0131 kuru madde, 3 kat\u0131 mineral ve 5 kat\u0131 protein i\u00e7erir. Kolostrum enerji ve vitaminlerce de zengindir. Y\u00fcksek miktarlarda A, D ve E vitaminlerini i\u00e7ermesi sonucu, yeni do\u011fmu\u015f buza\u011f\u0131lar bu vitaminlerce d\u00fc\u015f\u00fck rezervlere sahip oldu\u011fundan dolay\u0131 \u00f6zellikle \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0 \u00a0Kolostrumun kalitesi g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc ile belirlenir. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k maddelerini y\u00fcksek miktarda i\u00e7eren iyi kaliteli bir kolostrum yo\u011fun ve krema k\u0131vam\u0131ndad\u0131r. Sulu g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc ve a\u00e7\u0131k renkli kolostrum yeni do\u011fmu\u015f bir buza\u011f\u0131n\u0131n ilk g\u0131das\u0131 olmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir kolostrum kuru madde, protein, ya\u011f ve en \u00f6nemlisi ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k maddelerince fakir demektir. Kolostrum ne kadar yo\u011fun, koyu renkli ve krema k\u0131vam\u0131nda olursa o kadar kalitelidir.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Yeni do\u011fmu\u015f bir buza\u011f\u0131n\u0131n hastal\u0131klara direnci kolostrumun kalitesi ve verili\u015f zamanlamas\u0131 ile yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Kolostrumun verili\u015f zamanlamas\u0131, buza\u011f\u0131lar hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 yok denecek kadar ba\u011f\u0131\u015f\u0131k bi\u00e7imde d\u00fcnyaya geldi\u011finden dolay\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Buza\u011f\u0131lar taraf\u0131ndan i\u00e7ilen kolostrumdaki ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k maddeleri ba\u011f\u0131rsaklardan emilerek kana kar\u0131\u015f\u0131rlar. B\u00f6ylece buza\u011f\u0131y\u0131 hastal\u0131k ve enfeksiyonlara kar\u015f\u0131 korumaya ba\u015flarlar. Emilen ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k maddesi miktar\u0131 do\u011frudan kolostrumun verili\u015f zaman\u0131 ile etkilenir. Ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k maddelerini emme yeterlili\u011fi zaman ilerledik\u00e7e h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde d\u00fc\u015fer. Do\u011fumu izleyen ilk 24 saatin sonunda do\u011fumun ilk saatlerine g\u00f6re buza\u011f\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131rsaklar\u0131ndan ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k maddesi emilim oran\u0131 % 90 oran\u0131nda azal\u0131r. Kolostrum m\u00fcmk\u00fcn olabilen en erken zamanda ya da en ge\u00e7 2 saat i\u00e7ersinde mutlaka verilmelidir. Ayr\u0131ca kolostrumun verili\u015fi gecikti\u011fi zaman ba\u011f\u0131rsaklarda \u00fcreyen hastal\u0131k yap\u0131c\u0131 mikroorganizmalar kolostrumun yerine emilerek buza\u011f\u0131lar\u0131 hastaland\u0131rabilirler.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Do\u011fumdan sonra buza\u011f\u0131lar\u0131n kolostrum i\u00e7ip i\u00e7medikleri ya da i\u00e7irilip i\u00e7irilmedi\u011fi kontrol edilmelidir. Baz\u0131 zay\u0131f ve g\u00fc\u00e7s\u00fcz do\u011fan buza\u011f\u0131lar k\u0131sa s\u00fcrede aya\u011fa kalkamazlar ya da kendi kendine annelerinin memelerinden kolostrumu emerek alamazlar. Bazen anne hayvan buza\u011f\u0131s\u0131n\u0131 emzirmek istemez. B\u00f6yle durumlarda buza\u011f\u0131n\u0131n kolostrumu i\u00e7mesini sa\u011flamak \u00fczere ana hayvan sa\u011f\u0131larak al\u0131nan kolostrum bir biberon vas\u0131tas\u0131yla buza\u011f\u0131ya i\u00e7irilmelidir.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kolostrumun verili\u015f miktar\u0131 ve \u015fekli<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Yeti\u015ftiriciler ya da bak\u0131c\u0131lar buza\u011f\u0131lar\u0131n do\u011fduktan hemen sonra kolostrum ald\u0131klar\u0131ndan emin olmal\u0131d\u0131rlar. Ara\u015ft\u0131rmalar buza\u011f\u0131lar\u0131n do\u011fduktan sonra % 25\u2019inin 8 saat boyunca ilgilenilmeksizin yaln\u0131z kald\u0131klar\u0131n\u0131, % 10-25\u2019inin de yeterli kolostrumu alamad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Buza\u011f\u0131lar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131n ilk birka\u00e7 saati i\u00e7erisinde 2-2,5 litre civar\u0131nda kolostrum almalar\u0131 gerekmektedir. Toplam g\u00fcnl\u00fck t\u00fcketim ise 4-6 litre civar\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Bir ba\u015fka ifade ile g\u00fcnl\u00fck kolostrum t\u00fcketimi buza\u011f\u0131n\u0131n canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en az %10\u2019u kadar olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0 Yeni do\u011fmu\u015f buza\u011f\u0131lar\u0131m kolostrum ile beslenmelerinde dikkat edilecek noktalar \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlenebilir;<\/p>\n\n\n\n

a. Ana hayvan\u0131n meme b\u00f6lgesi temiz olmal\u0131d\u0131r<\/p>\n\n\n\n

b. \u0130lk birka\u00e7 saat i\u00e7ersinde 2-2,5 litre kolostrum verilmelidir<\/p>\n\n\n\n

c. \u0130lk g\u00fcn mutlaka 4-6 litre civar\u0131nda kolostrum verilmelidir<\/p>\n\n\n\n

d. Buza\u011f\u0131ya kolostrum do\u011fduktan 15 ila 30 dakika i\u00e7ersinde verilmeye ba\u015flanmal\u0131d\u0131r<\/p>\n\n\n\n

e Kolostrum 3 \u00f6\u011f\u00fcnde verilmelidir.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Normal s\u00fct (Tam ya\u011fl\u0131 s\u00fct):<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

\u00a0\u00a0 Buza\u011f\u0131lar do\u011fduktan sonra 4 g\u00fcn kadar kolostrum ile beslenmeli ve takiben normal s\u00fcte ge\u00e7ilmelidir. Verilecek g\u00fcnl\u00fck normal s\u00fct miktar\u0131 buza\u011f\u0131 canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n %10\u2019u kadar olmal\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 s\u00fct i\u00e7irilmesi ile s\u00fct\u00fcn miktar ve kalitesindeki ani de\u011fi\u015fmeler sindirim bozukluklar\u0131na ve ishale yol a\u00e7abilir. Ayr\u0131ca a\u015f\u0131r\u0131 s\u00fct i\u00e7irilmesi buza\u011f\u0131lar\u0131n buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemi gibi kuru yemlere olan ilgisini azaltarak s\u00fctten kesilme zaman\u0131n\u0131 da uzat\u0131r. Di\u011fer taraftan buza\u011f\u0131lara normal olarak g\u00fcnl\u00fck verilmesi gerekenin \u00e7ok alt\u0131nda s\u00fct i\u00e7irilmesi geli\u015fme geriliklerine sebep olur.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

S\u00fct ikame yemleri (Buza\u011f\u0131 mamalar\u0131):<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0S\u00fct ikame yemleri ya da yeti\u015ftirici dilindeki ad\u0131yla buza\u011f\u0131 mamalar\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin \u00f6zel i\u015flemlerden ge\u00e7irilerek kurutulmas\u0131yla elde edilen yemlerdir. Buza\u011f\u0131 mamalar\u0131n\u0131n elde edilmesinde s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7e\u015fitli bitkisel kaynaklardan da yararlan\u0131lmaktad\u0131r. Buza\u011f\u0131 mamalar\u0131n\u0131n fazla say\u0131da buza\u011f\u0131ya sahip i\u015fletmelerde ya da fiyat\u0131n\u0131n normal s\u00fcte g\u00f6re daha ucuz oldu\u011fu durumlarda kullan\u0131lmas\u0131 tavsiye edilmektedir. Normal s\u00fct i\u00e7en buza\u011f\u0131lara g\u00f6re buza\u011f\u0131 mamas\u0131 i\u00e7irilen buza\u011f\u0131lar daha d\u00fc\u015f\u00fck bir canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flasalar da bu fark s\u00fctten kesimden sonraki g\u00fcnlerde kapan\u0131r. Buza\u011f\u0131 mamalar\u0131 buza\u011f\u0131lara 2. haftan\u0131n ba\u015f\u0131ndan s\u00fctten kesime kadar normal s\u00fct\u00fcn yerine i\u00e7irilebilir. Buza\u011f\u0131 mamalar\u0131 mutlaka v\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7irilmeli ve kalitesinden emin olunmal\u0131d\u0131r, So\u011fuk i\u00e7irilen ya da kalitesiz buza\u011f\u0131 mamalar\u0131 ishale, geli\u015fme geriliklerine yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n

Rumen geli\u015fiminin sa\u011flanmas\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir geli\u015fme ve s\u00fcratli canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flanabilmesi bak\u0131m\u0131ndan rumenin bir an \u00f6nce geli\u015ftirilmesi gerekmektedir. Buza\u011f\u0131lar 4 adet mideye sahip olmalar\u0131na ra\u011fmen ya\u015famlar\u0131n\u0131n ilk haftalar\u0131nda tek mideli \u00f6zelli\u011fi g\u00f6sterirler. Bu midelerden aktif olan\u0131 abomazumdur. Yeni do\u011fmu\u015f buza\u011f\u0131larda rumen, retikulum ve omazum geli\u015fmemi\u015f durumdad\u0131r. Buza\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e ve \u00e7e\u015fitli yemleri yemeye ba\u015flad\u0131k\u00e7a mide k\u0131s\u0131mlar\u0131 geli\u015fmeye ve de\u011fi\u015fmeye ba\u015flar.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Yeni do\u011fmu\u015f buza\u011f\u0131larda d\u00f6rt mide i\u00e7erisinde rumen % 25\u2019lik bir hacme sahip iken, tam geli\u015fme olarak kabul edilen zamanda bu oran % 80\u2019e \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Rumen s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n t\u00fcketmi\u015f olduklar\u0131 yemin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n sindirildi\u011fi, ihtiyac\u0131 oldu\u011fu enerjinin % 70\u2019inin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 yerdir. Ayr\u0131ca saman, kuru ot, \u00e7ay\u0131r otu, yonca kuru otu, m\u0131s\u0131r silaj\u0131 gibi bir \u00e7ok kaba yemin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sindirildi\u011fi yegane organd\u0131r. Bu nedenle ilerleyen d\u00f6nemlerde sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir geli\u015fme ve s\u00fcratli canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flanabilmesi bak\u0131m\u0131ndan rumenin bir an \u00f6nce geli\u015ftirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0 Rumende geli\u015fim papilla geli\u015fimi ve kassal geli\u015fme \u015feklinde iki t\u00fcrl\u00fc olmaktad\u0131r. Buza\u011f\u0131larda rumen geli\u015fimi ne kadar s\u00fcreyle s\u00fct verildi\u011fine ve t\u00fcketilen s\u00fct miktar\u0131na, buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemi gibi kuru yemlerin verilmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 zamana ve t\u00fcketilen kuru yem miktar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Gen\u00e7 buza\u011f\u0131larda s\u00fct gibi s\u0131v\u0131 maddeler rumene u\u011framadan do\u011frudan abomazuma ge\u00e7erler. Bu nedenle s\u00fct\u00fcn rumen geli\u015fimi \u00fczerine bir katk\u0131s\u0131 yoktur. Ancak s\u00fct\u00fcn gere\u011finden fazla ya da uzun s\u00fcreli olarak buza\u011f\u0131lara verilmesi tokluk hissi yaratarak rumen geli\u015fimi \u00fczerine son derece etkili olan, aralar\u0131nda buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yeminin de bulundu\u011fu kuru yemlere olan ilgiyi azalt\u0131r. B\u00f6ylece daha az kuru yem t\u00fcketen buza\u011f\u0131da rumen geli\u015fimi yava\u015flar ve gecikir.<\/p>\n\n\n\n

Rumende papilla geli\u015fimi ve buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yeminin \u00f6nemi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Yeni do\u011fmu\u015f buza\u011f\u0131larda rumen geli\u015fiminde \u00f6ncelik papilla geli\u015fmesine verilmelidir. Papillalar\u0131n g\u00f6revi rumen i\u00e7erisinde mikroorganizmalar vas\u0131tas\u0131yla sindirilen yem maddelerini emerek kana vermektir. B\u00f6ylece rumeninde papillalar\u0131 geli\u015fen buza\u011f\u0131 daha fazla sindirilmi\u015f besin maddesini kana verir.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Rumende bulunan papillalar\u0131n en s\u00fcratli geli\u015fmeyi enerji ve besin maddelerince zengin buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemlerinin verilmesiyle sa\u011flad\u0131klar\u0131 ortaya konulmu\u015ftur. Rumen papillalar\u0131 iyi geli\u015fmi\u015f bir buza\u011f\u0131 t\u00fcketmi\u015f oldu\u011fu kuru yemlerden maksimum d\u00fczeyde yararlan\u0131r. Bu nedenle buza\u011f\u0131lara 4 g\u00fcnl\u00fck olduktan sonra tam ya\u011fl\u0131 s\u00fct ve buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemi verilmesine ba\u015flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Yeni do\u011fmu\u015f buza\u011f\u0131larda 0-2 ayl\u0131k ya\u015flar aras\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilen buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemleri yeterli d\u00fczeylerde y\u00fcksek kaliteli protein, enerji, vitamin ve mineraller i\u00e7erecek \u015fekilde haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. \u00a0<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemleri buza\u011f\u0131lara 4 g\u00fcnl\u00fck ya\u015ftan ba\u015flan\u0131larak diledi\u011fi kadar yiyebilece\u011fi bi\u00e7imde \u00f6nlerine 2 ay s\u00fcreyle konulmal\u0131d\u0131r. Buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemi verilmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnlerde buza\u011f\u0131 taraf\u0131ndan t\u00fcketilmeyebilir. T\u00fcketimi te\u015fvik edebilmek i\u00e7in buza\u011f\u0131 al\u0131\u015fana kadar g\u00fcnde birka\u00e7 defa bir avu\u00e7 dolusu buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yeminin buza\u011f\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131na elle konulmas\u0131 yararl\u0131 olacakt\u0131r. Buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemlerinin kesinlikle pelet formda olmas\u0131 tercih edilmelidir. Ticari yem firmalar\u0131nca \u00fcretilen buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemlerinin yan\u0131 s\u0131ra i\u015fletmede bulunan m\u0131s\u0131r, arpa ve bu\u011fday gibi tah\u0131llar da buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemleri ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak buza\u011f\u0131lara verilebilir. Ancak verilecek tah\u0131llar\u0131n hi\u00e7bir \u015fekilde \u00e7ok ince \u00f6\u011f\u00fct\u00fclmeyip kabaca k\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Toz yemler ve \u00e7ok ince \u00f6\u011f\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f yemler buza\u011f\u0131lar taraf\u0131ndan isteksiz ve az miktarlarda t\u00fcketilir, burun deliklerine ve akci\u011ferlerine ka\u00e7arak \u00f6ks\u00fcrmelerine neden olur. Maalesef \u00fclkemizin bir\u00e7ok y\u00f6resinde buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yeminin \u00f6nemi hen\u00fcz anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. \u00a0Baz\u0131 yeti\u015ftiriciler \u0131srarla s\u00fct emme d\u00f6nemindeki buza\u011f\u0131lar\u0131na protein ve enerji bak\u0131m\u0131ndan daha fakir olan besi ya da buza\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fctme yemlerini vermektedirler. Bu tip uygulamalar buza\u011f\u0131lardan istenen geli\u015fmenin tam olarak al\u0131namamas\u0131na neden olur. Buza\u011f\u0131lar iki ayl\u0131k ya\u015fa ula\u015ft\u0131ktan sora b\u00fcy\u00fctme yemlerine ge\u00e7i\u015f yap\u0131lmas\u0131 tavsiye edilmektedir. Buza\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fctme yemleri ba\u015flang\u0131\u00e7 yemine g\u00f6re ham protein ve enerjice daha d\u00fc\u015f\u00fck olmakla birlikte, buza\u011f\u0131lar\u0131n rumenleri geli\u015fip yemleri daha etkili bir \u015fekilde sindirebilme yetene\u011fine sahip olduklar\u0131ndan dolay\u0131 2 ila 6 aylik ya\u015flar aras\u0131nda rahatl\u0131kla kullan\u0131labilir. S\u00fct \u00e7ok kaliteli bir g\u0131da olmas\u0131na kar\u015f\u0131n rumen geli\u015fimi \u00fczerine bir etkide bulunmamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc buza\u011f\u0131lar taraf\u0131ndan i\u00e7ilen s\u00fct rumene u\u011framadan do\u011frudan abomasuma g\u00f6nderilmektedir. Bu nedenle buza\u011f\u0131lara gere\u011finden fazla s\u00fct i\u00e7irip onun kuru yemlere olan ilgisini azaltmak ya da buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yeminin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7 konulmas\u0131 rumen geli\u015fimini aksat\u0131r. Bu nedenle s\u00fct, buza\u011f\u0131lara t\u00fcketim miktar\u0131n\u0131 ayarlayabilmek i\u00e7in bir biberon ya da emzikli kovalar i\u00e7ersinde ve mutlaka gerekti\u011fi kadar i\u00e7irilmelidir.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Rumende kassal geli\u015fme ve kaba yemin \u00f6nemi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Rumende bir miktar papilla geli\u015fmesi sa\u011fland\u0131ktan sonra s\u0131ra rumen kaslar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesine ve g\u00fc\u00e7lendirilmesine gelir. Kaba yemler fiziksel yap\u0131lar\u0131ndan dolay\u0131 buza\u011f\u0131larda rumen kaslar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi \u00fczerine etkili yem maddeleridir. Bu ama\u00e7la kullan\u0131labilecek en iyi kaba yem yonca kuru otudur. Bununla birlikte \u00e7e\u015fitli \u00e7ay\u0131r otlar, bu\u011fdaygil ya da baklagil kuru otlar\u0131 da kullan\u0131labilmektedir. Buza\u011f\u0131lara kaba yemin ne zaman ve nas\u0131l verilece\u011fi ile ilgili \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntem ya da uygulamalar\u0131 sahada g\u00f6rebilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Buna g\u00f6re baz\u0131 yeti\u015ftiriciler do\u011fduktan iki \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonradan itibaren buza\u011f\u0131lar\u0131n \u00f6nlerine serbest bir bi\u00e7imde kaba yem koyarken, di\u011fer baz\u0131lar\u0131 buza\u011f\u0131lar s\u00fctten kesilene kadar kaba yem vermemektedirler. Her iki uygulama da kendi i\u00e7erisinde avantaj ve dezavantajlar\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Kaba yemlerin serbest bir bi\u00e7imde buza\u011f\u0131 do\u011fduktan birka\u00e7 g\u00fcn sonra verilmeye ba\u015flanmas\u0131 ayn\u0131 anda verilmeye ba\u015flanan buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemlerinin gere\u011finden az t\u00fcketilmesine neden olabilir. B\u00f6yle olunca da rumen geli\u015fimi bu durumdan olumsuz etkilenecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc zaman\u0131ndan \u00f6nce buza\u011f\u0131lara kaba yem verildi\u011finde buza\u011f\u0131, buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemlerine g\u00f6re olduk\u00e7a hacimli olan bu tip yemleri belli miktarlarda t\u00fcketmesi ile d\u00fc\u015f\u00fck bir fiziksel kapasiteye sahip rumen \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede dolacakt\u0131r. Bu durum ise papilla geli\u015fimine \u00e7ok katk\u0131s\u0131 olan buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemlerinin fiziksel s\u0131n\u0131rlamalar nedeniyle yeterince t\u00fcketilmesine engel olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0S\u00fctten kesim an\u0131na ya da buza\u011f\u0131 60-75 g\u00fcnl\u00fck olana kadar kaba yem kullan\u0131lmay\u0131p, kuru yem olarak sadece buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yeminin serbest bir bi\u00e7imde verildi\u011fi durumlarda, \u00f6zellikle 5-6 haftal\u0131ktan itibaren rumen asidozu tarz\u0131nda bir tak\u0131m sindirim sistemi sorunlar ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0Bu uygulaman\u0131n rumen geli\u015fimini en \u00fcst seviyeye \u00e7\u0131karmas\u0131 konusu tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemleri, tah\u0131l k\u0131rmalar\u0131 gibi y\u00fcksek enerjili ve ni\u015fastaca zengin konsantre yemler rumende mikroplar taraf\u0131ndan par\u00e7alanmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda asit \u00fcretmektedirler. \u00dcretilen asitler bir dereceye kadar olduk\u00e7a faydal\u0131 ve enerji vericidirler. Ancak a\u015f\u0131r\u0131s\u0131 sindirim sisteminde ba\u015fta rumen asidozu olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli problemlere neden olabilir. Bu olumsuzluktan korunabilmek i\u00e7in ise yegane \u00f6nlem gevi\u015f getirmeyi sa\u011flay\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi nedeniyle kaba yem kullan\u0131m\u0131d\u0131r. Oysa az \u00f6nce de belirtildi\u011fi gibi ba\u015flang\u0131\u00e7tan itibaren kaba yemin serbest kullan\u0131m\u0131n\u0131n dezavantajlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla her iki y\u00f6ntemin dezavantajlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131ran ve de en \u00f6nemlisi avantajlar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131ran daha farkl\u0131 bir y\u00f6ntem se\u00e7ilmelidir. Yani se\u00e7ilecek y\u00f6ntem hem h\u0131zl\u0131 rumen geli\u015fimine hizmet etmeli hem de rumen asidozu gibi sindirim sistemi sorunlar\u0131na yol a\u00e7mamal\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re buza\u011f\u0131lar\u0131n do\u011fduktan iki ya da \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonras\u0131ndan itibaren \u00f6nlerine konsantre yem ve kaba yemden olu\u015fan bir karma ile beslenmeleri en sa\u011fl\u0131kl\u0131s\u0131d\u0131r. Ancak burada konsantre yem ve kaba yemlerden ibaret karma haz\u0131rlan\u0131rken, karmada konsantre yem oran\u0131 % 90. kaba yem oran\u0131 ise % 10 civar\u0131nda tutulmal\u0131d\u0131r. Bu uygulama ile hem kaba yemlerin a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketiminin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmekte, hem de sadece buza\u011f\u0131 \u00a0ba\u015flang\u0131\u00e7 yemi t\u00fcketimi nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kabilecek sindirim sistemi sorunlar ortadan kald\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Yeti\u015ftiriciler \u00e7e\u015fitli gerek\u00e7elerle kaba ve konsantre yemleri kar\u0131\u015ft\u0131rmada zorluk ya\u015fad\u0131klar\u0131nda bu y\u00f6ntem kar\u0131\u015ft\u0131rma yapmadan da \u015fu \u015fekilde uygulanabilir. Serbest bir bi\u00e7imde buza\u011f\u0131lar\u0131n \u00f6nlerine buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemi, ayr\u0131 bir kaba g\u00fcnde ilk ay 50 gram ve daha sonraki ay g\u00fcnde 100 gr olacak bi\u00e7imde kaba yem konabilir.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Buza\u011f\u0131lara kaba yem olarak verilecek yonca kuru otunun \u00e7i\u00e7eklenmenin 1\/10 oldu\u011fu d\u00f6nemde bi\u00e7ilmi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. Baz\u0131 yeti\u015ftiriciler yoncan\u0131n buza\u011f\u0131larda ishale yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu nedenle uzun s\u00fcre buza\u011f\u0131lar\u0131na yonca vermekten ka\u00e7\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedirler. Bu durum ancak yonca \u00e7ok erken d\u00f6nemde bi\u00e7ildi\u011fi zaman meydana gelebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc erken d\u00f6nemde bi\u00e7ilen yonca ishal yap\u0131c\u0131 bir madde olan okzalik asidi y\u00fcksek miktarda i\u00e7ermektedir. Saman gibi k\u00f6t\u00fc kaliteli yemler ile sulu kaba yemlerin, taze \u00e7ay\u0131r ve mera otlar\u0131 ile silajlar\u0131 buza\u011f\u0131 2,5-3 ayl\u0131k ya\u015fa gelinceye kadar t\u00fcketime sunulmamas\u0131 bir tak\u0131m \u00e7evrelerce \u00f6nerilmektedir. Bu duruma gerek\u00e7e olarak da saman gibi k\u00f6t\u00fc kaliteli kaba yemler i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fck kar\u0131nl\u0131 buza\u011f\u0131 sorunu, silaj ve taze \u00e7ay\u0131r otlar\u0131 i\u00e7in ise hijyenik problemler ile a\u015f\u0131r\u0131 su i\u00e7ermeleri g\u00f6sterilmektedir. Ger\u00e7ekten de \u00f6zellikle k\u0131rsal kesimde buza\u011f\u0131lara kaba yem olarak ba\u015ftan itibaren saman verilmesi sonucunda d\u00fc\u015f\u00fck kar\u0131nl\u0131 buza\u011f\u0131lar ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu durum kalitesiz bir kaba yem olan saman\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketiminden kaynaklanmaktad\u0131r. E\u011fer buza\u011f\u0131lar saman ile s\u0131n\u0131rl\u0131 bir bi\u00e7imde (yakla\u015f\u0131k %10) beslenirlerse b\u00f6yle sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015fmayacaklard\u0131r. Taze \u00e7ay\u0131r otlar\u0131, sulu kaba yemler ve silajlar ise bozulmu\u015f, k\u00f6t\u00fc lezzetli ve k\u00fcfl\u00fc olmad\u0131k\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 miktarlarda olmak kayd\u0131yla yeni do\u011fmu\u015f buza\u011f\u0131lar\u0131n beslenmesinde kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Su:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Bol ve temiz bir su ya\u015fam\u0131n ilk haftas\u0131ndan itibaren buza\u011f\u0131lara sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Aksi halde buza\u011f\u0131lar\u0131n rumen geli\u015fimi i\u00e7in son derece \u00f6nemli olan buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemi ve kuru ot t\u00fcketimleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olacakt\u0131r. Bir k\u0131s\u0131m yeti\u015ftirici buza\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7ti\u011fi s\u00fct\u00fcn \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n zaten sudan ibaret oldu\u011funu ve bu nedenle su ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedirler. Oysa buza\u011f\u0131 taraf\u0131ndan i\u00e7ilen s\u00fct bilindi\u011fi gibi rumene u\u011framadan ge\u00e7mektedir. Rumende mikrobiyal bir faaliyet vard\u0131r ve bu faaliyetin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi i\u00e7in, daha do\u011frusu al\u0131nan yemleri sindiren yararl\u0131 mikroorganizmalar\u0131n iyi geli\u015febilmeleri i\u00e7in suya ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Su buza\u011f\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fcnde diledi\u011fi kadar i\u00e7ebilece\u011fi \u015fekilde devaml\u0131 olarak bulundurulmal\u0131d\u0131r. Suyun \u00f6\u011f\u00fcnl\u00fc olarak verilmesi durumunda buza\u011f\u0131lar bir anda fazla miktarlarda su t\u00fcketebilirler ve bu da ishallere ve kar\u0131n sarkmalar\u0131na neden olabilir. En iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm temiz ve fazla so\u011fuk olmayan bir suyun her zaman i\u00e7ilebilecek \u015fekilde iki g\u00fcnl\u00fckten itibaren buza\u011f\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131d\u0131r. Kesinlikle bu uygulamadan ka\u00e7\u0131n\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Buza\u011f\u0131lar\u0131n \u00f6nlerinde 2 g\u00fcnl\u00fckten itibaren su bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

S\u00fctten Kesme:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0 Buza\u011f\u0131larda s\u00fctten kesme genellikle 5-8. haftalar aras\u0131nda olur. Ekonomik a\u00e7\u0131dan buza\u011f\u0131lan m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca erken s\u00fctten kesmek do\u011fru bir uygulamad\u0131r. S\u00fctten kesme i\u015flemi birden bire ya da kademeli olarak yap\u0131labilir. Fazla miktarda s\u00fct i\u00e7en buza\u011f\u0131lar kademeli olarak kesilmelidir. Ancak burada dikkat edilecek en \u00f6nemli nokta s\u00fctten kesilecek buza\u011f\u0131n\u0131n en az g\u00fcnde 700 gr civar\u0131nda buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemi t\u00fcketiyor olmas\u0131d\u0131r. S\u00fctten kesim s\u0131ras\u0131nda buza\u011f\u0131lar\u0131n buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 t\u00fcketimleri izlenmelidir. \u00dcst \u00fcste iki g\u00fcn boyunca en az 700 gr buza\u011f\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 yemi t\u00fcketti\u011fi saptanan buza\u011f\u0131lar s\u00fctten kesilebilir duruma gelmi\u015f demektir. \u0130\u015fletmede sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 varsa ve buza\u011f\u0131lar so\u011fuk ve sert hava ko\u015fullar\u0131na maruz kal\u0131yorlarsa s\u00fctten kesme i\u015flemi 8. haftaya kadar uzat\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

2-) \u0130ki- Alt\u0131 Ayl\u0131k Buza\u011f\u0131lar\u0131n Beslenmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Buza\u011f\u0131lar iki ayl\u0131k ya\u015fa ula\u015ft\u0131klar\u0131nda Rumenleri ve sindirim sistemleri nispeten geli\u015fti\u011finden ve de ekonomik nedenlerden dolay\u0131 biraz daha d\u00fc\u015f\u00fck kaliteli kaba yemlerle beslenebilirler. Sulu \u00e7ay\u0131r mera otlar\u0131 ile silaj\u0131n daha fazla kullan\u0131lmas\u0131na 2.5-3 ayl\u0131k ya\u015ftan itibaren ba\u015flan\u0131labilir. Canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131n oransal olarak yava\u015flamas\u0131, g\u00fcnl\u00fck kuru madde t\u00fcketiminin birim canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa g\u00f6re besin maddesi ve enerjice daha d\u00fc\u015f\u00fck, ancak daha ekonomik olan buza\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fctme yemine ge\u00e7ilmelidir. Buza\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fctme yemi ve kaba yemler di\u015fi ve erkek buza\u011f\u0131lara 6 ayl\u0131k ya\u015fa ula\u015f\u0131ncaya kadar serbest bi\u00e7imde sunulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

KAYNAK:<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Buza\u011f\u0131lar\u0131n hayatta kalmalar\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde geli\u015fmeleri onlara uygulanan bak\u0131m ve besleme y\u00f6ntemleri ile yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Hatal\u0131 bak\u0131m ve besleme uygulamalar\u0131 buza\u011f\u0131lar\u0131n ileri ya\u015flardaki performanslar\u0131n\u0131 olduk\u00e7a etkilemektedir. \u00d6rne\u011fin hatal\u0131 bak\u0131m ve besleme yap\u0131lan bir erkek buza\u011f\u0131 ileriki ya\u015flarda besiye al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kesim olgunlu\u011funa gelme zaman\u0131 do\u011fru bak\u0131l\u0131p beslenen buza\u011f\u0131lara g\u00f6re birka\u00e7 ay uzayabilmektedir. Yine hatal\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[172,12],"tags":[120,135],"class_list":["post-1022","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sigirbes","category-sigir","tag-buzagi","tag-sut"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1022","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1022"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1022\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1077,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1022\/revisions\/1077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veteriner.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}