Web sitemize hoşgeldiniz, 22 Temmuz 2024
REKLAM ALANI
Anasayfa » Hayvan Besleme » Kanatlı Besleme » Tavuklarda Sindirim ve Emilim

Tavuklarda Sindirim ve Emilim

REKLAM ALANI
Tavuklarda Sindirim ve Emilim

1.Yemlerin Alınması, Yutma ve İştah:
Kümes hayvanlarında diş ve dudaklar yerine geçen gaga, özellikle sert zemin üzerindeki yemlerin kolaylıkla alınmasını sağlar. Kanatlılarda gaga yapısı ile yemin yapısı arasında büyük ilgi vardır. Örneğin, tavukta sert zemin üzerinden tane yemleri toplamaya yarayacak şekilde kısa, buna karşın leylek ve karabatak gibi kuşlarda yumuşak toprak arasında veya bataklıklarda yaşayan canlıları toplayacak şekilde oldukça uzun ve kuvvetli bir yapıya sahiptir. Tavuklarda tat ve koku alma duyusu çok iyi gelişmediğinden yemlerin alınmasında dokunma ve özellikle görme duyusu önemli yer tutar. Katı yemlerin alınması, bir pens gibi görev yapan gaga ve dil yardımı ile olur. Sıvı yemlerin alınmasında baş hareketleri önem kazanır. Kanatlılar gagalarını suya daldırır ve başlarını önden arkaya doğru hareket ettirerek sıvı yemlerin arkaya doğru akmasını sağlarlar. Yutma olayında yemin ağız boşluğundan yemek borusuna aktarılmasında, ağız boşluğu ile yemek borusu arasındaki basınç farkı ve başın önden arkaya doğru hareketi rol oynar. Kanatlılarda açlık ve tokluk merkezi hipotalamus’ tur.

2.Yemlerin Sindirim Kanalından Geçişi:
Yemin sindirim kanalından geçiş süresi 2.5-12 saat arasında değişmektedir. Burada yemin kuru veya yaş olması, tane ya da kırılmış formda olması gibi nitelikleri ile, sindirim kanalının dolgunluğu, hayvanın fizyolojik durumu, tüketilen yem miktarı ile hayvanın yaşı arasında bağlantı vardır. Kurutulmuş yulaf, mısır ve buğdaya göre sindirim kanalında daha uzun kalır.

3.Sindirim ve Emilim:
Kümes hayvanlarında sindirim ağızda başlar ve kalın bağırsakta son bulur. Bu olaylar ağızla alınan yemlerin sindirim kanalının çeşitli organlarında ıslatılması, yumuşatılması, parçalanarak boyutlarının küçültülmesi ve enzimlerin etkisi ile olur. Yemlerin ıslatılması ve parçalanması daha çok kursak ve taşlıkta olur. Büyük moleküllü besin maddeleri tükürük bezleri, bezli mide, pankreas ve bağırsak salgılarındaki enzimler ve safra yardımıyla küçük moleküllere parçalanarak bağırsak duvarından emilirler. Bu şekilde karbonhidratlar fruktoz ve galaktoz gibi basit şekerlere, yağlar ise yağ asitleri ve gliserole parçalanarak emilirler.

4.Ağız ve Kursakta Sindirim:
Tavuklarda yemler ağızda çok kısa süre kaldığından ve tükürük salgısı da çok az olduğundan, ağızda sindirim önemsizdir. Bununla beraber tükürük salgısında nişastayı maltoza kadar parçalayan pityalin enzimi bulunmaktadır. Ağızda tükürük salgısı ile ıslatılan yemler, ağız boşluğu ile yemek borusu arasındaki basınç farkından ve başın önden arkaya doğru hareketi sonucu yemek borusuna geçer. Buradaki peristaltik hareketler yardımıyla ilerleyerek kursağa kadar ilerler. Kursak, yemleri depolama görevi ile birlikte fiziksel ve kimyasal sindirime yardımcı olur.
Tavukta kursağın müköz bezlerinde bol miktarda salgı hazırlanmaktadır. Bu salgı yemlerin ıslatılması ve yumuşatılmasını sağlar. Kursak salgısında enzim bulunmamaktadır, ancak yemlerle kursağa gelen mikroorganizmaların yardımıyla karbonhidratlar laktik aside kadar parçalanabilir.

5.Midede Sindirim:
Kursağı terk eden yemler bezli mideye geçerler. Hacmi fazla olmayan ve çok sayıda müköz bez içeren bu midede yemler beklemez. Sadece buradan geçerken mide salgısı ile bulaşır. Mide salgısı pepsin ve HCL içerir ve asidik özelliktedir (pH=3-4.5). Mide salgısı yem tüketimi sırasında artmaktadır.
Yemler bezli midede salgı ile bulaşır, kimyasal sindirim ise taşlıkta başlar ve on iki parmak bağırsağında devam eder. Mide salgısının en etkili olduğu yer taşlık ve on iki parmak bağırsağıdır. Çünkü yemler bu organlara gelinceye kadar iyice parçalanmış, selülozdan oluşan hücre zarı dağılarak hücre sitoplazması ve çekirdeğinde bulunan çeşitli organik bileşikler enzimlerin etkileyeceği şekilde serbest kalmıştır.

6.Bağırsaklarda Sindirim:
Bağırsaklar kimyasal sindirimin tamamlandığı ve besin maddelerinin bağırsak duvarını aşarak kana karıştığı, emilimin olduğu organlardır. İnce bağırsaktaki villuslar parmak şeklindeki çıkıntılar yoluyla yüzeyi genişler, emilen besin maddeleri kan ve lenf damarları yolu ile taşınır. İnce bağırsağın pH’sı 6.3’e kadar çıkabilir. Bağırsaklarda proteaz, amilaz ve lipaz enzimleri bulunur. Pankreas salgısı ve safra birer kanalla on iki parmak bağırsağına dökülür. Bu salgıları başlatan sekretin hormonu ince bağırsaktan salgılanır. Pankreas salgısı proteinleri, karbonhidratları ve yağları etkileyen enzimleri içerir. Pankreas salgısında bulunan tripsin ile bezsel mideden salgılanan pepsin bağırsaklarda birlikte etkili olurlar.
Kümes hayvanlarında emilim diğer hayvanlara göre daha hızlıdır. Bunun nedeni vücut sıcaklığı ve kan dolaşımının daha yüksek olmasıdır. Emilimin en etkili olduğu organ ince bağırsaklardır. Kalın ve kör bağırsaklarda sindirim yok denecek kadar azdır. Bu organlar suyun geri emildiği kısımlardır. Kör bağırsaklar içerdiği mikroorganizmalar nedeniyle bir kısım selüloz ve pentazonların parçalandığı organlardır. Ayrıca bazı vitaminler kör bağırsakta sentezlenebilir. Ancak bu vitaminlerin büyük bir kısmı emilmez ve dışkı ile dışarı atılır.

7.Emilim:
İnce bağırsaktaki emilimin en önemli kısmı duedonumda olmaktadır. Buradaki villuslar emilim için çok uygun durumdadır. Villusların içinde kan ve lenf damarları bulunmakta ve emilen besin maddelerinin taşınmasını sağlamaktadır. Yağların sindirilme ürünü olan gliserol ve yağ asitleri safra asitlerin de yardımıyla emilip lenf damarları ile taşınmaktadır. Villuslardan emilen gliserol ve yağ asitleri trigliseritleri oluşturur.
Karbonhidratların sindirilme ürünü olan basit şekerler, proteinlerin sindirilme ürünü olan aminoasitler ve mineral maddeler villusların kan damarları vasıtasıyla emilir ve taşınırlar.
Kanatlı yemlerinin daha iyi sindirilmesi için bir miktar selüloza da ihtiyaç vardır. Yemlerde % 3-5 oranında bulunması gereken ham selüloz veya sindirilmeyen kısımlar, sindirim sırasında topaklaşma ve hamurlaşıp kitleleşme gibi fiziksel olayları önleyerek sindirim enzimlerinin en küçük yem partiküllerine kadar etki etmesine yardımcı olur. Ayrıca ham selüloz bağırsakların hareketliliğini sağlayarak kabızlığı önler.

KAYNAK: HAYVAN BESLEME VE BESLENME HASTALIKLARI ( PROF. DR. M.ALİ AZMAN )

Etiketler:

REKLAM ALANI
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz